D-Effect to międzynarodowy projekt realizowany w ramach Programu Interreg Południowy Bałtyk 2021–2027, którego celem jest wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego poprzez aktywne włączanie młodych ludzi w procesy demokratyczne i życie lokalnych społeczności. Projekt opiera się na przekonaniu, że demokracji najlepiej uczy się poprzez działanie, współpracę i realny wpływ na otaczającą rzeczywistość.
W projekcie młodzież nie jest wyłącznie uczestnikiem działań, ale ich współtwórcą. Wspólnie z przedstawicielami samorządów, organizacji społecznych, instytucji kultury oraz ekspertami planuje inicjatywy, prowadzi dialog i współdecyduje o kierunkach działań. Takie podejście wzmacnia poczucie sprawczości, rozwija kompetencje obywatelskie oraz buduje trwałe partnerstwa pomiędzy młodymi ludźmi i dorosłymi.
Działania projektu tworzą spójny proces edukacyjny i społeczny. Rozpoczynają się od Okrągłych Stołów, podczas których młodzież wraz z lokalnymi partnerami identyfikuje najważniejsze potrzeby i wspólnie projektuje kolejne inicjatywy. Następnie organizowane są Młodzieżowe Festiwale Demokracji – wydarzenia przygotowywane przez młodzież przy wsparciu dorosłych, stanowiące przestrzeń do rozmowy, współpracy, edukacji i aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym. Ważnym elementem projektu są również Lekcje Demokracji na Żywo, umożliwiające bezpośrednie spotkania z przedstawicielami administracji publicznej, instytucji europejskich, organizacji społecznych oraz osobami zaangażowanymi w procesy demokratyczne.
Projekt ma charakter międzynarodowy i angażuje partnerów z Polski, Szwecji, Danii, Litwy oraz Niemiec. Dzięki współpracy ponad granicami uczestnicy wymieniają doświadczenia, poznają różne modele funkcjonowania demokracji i wspólnie wypracowują rozwiązania, które mogą być wykorzystywane również po zakończeniu projektu.
Jednym z najważniejszych rezultatów D-Effect będzie opracowanie praktycznych materiałów, narzędzi oraz rekomendacji, które pomogą samorządom, organizacjom i instytucjom skutecznie angażować młodzież w życie społeczne i obywatelskie. Wypracowana metoda Młodzieżowych Festiwali Demokracji ma stać się trwałym narzędziem wspierającym rozwój aktywności obywatelskiej w regionie Morza Bałtyckiego oraz inspiracją dla kolejnych inicjatyw w Europie.
D-Effect pokazuje, że demokracja nie ogranicza się do wyborów czy formalnych procedur. To codzienna współpraca, otwartość na dialog, wzajemny szacunek oraz wspólna odpowiedzialność za rozwój lokalnych społeczności. Dzięki zaangażowaniu młodych ludzi projekt buduje fundamenty świadomego, aktywnego i odpowiedzialnego społeczeństwa obywatelskiego.
Jak przygotować Młodzieżowe Festiwal Demokracji i poznać metodę projektu - D-Effect Tollbox
Gminy i miejskie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej świadczą różne usługi na rzecz mieszkańców i odwiedzających. Oferowanie ich wiąże się z szerokim zakresem prac podstawowych i operacji w tle (np. zimowe odśnieżanie dróg, prace naprawcze na ulicach i innej infrastrukturze publicznej, utrzymanie przestrzeni publicznych itp. Wiele z tych działań gmin i komunalnych nadal opiera się na paradygmacie gospodarki liniowej, co z kolei wiąże się z nadmiernym wykorzystaniem - często nawet surowców (np. piasku lub żwiru do zimowego odśnieżania dróg), które stają się odpadami i są utylizowane po jednorazowym użyciu. Rezultatem jest zarówno stosunkowo wysokie zużycie surowców, jak i wytwarzanie odpadów podczas świadczenia usług komunalnych.
Zastosowanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w tych podstawowych pracach i operacjach w tle mogłoby znacznie zmniejszyć wpływ na środowisko świadczenia usług komunalnych w obszarze Południowego Bałtyku. Istnieją również potencjalne punkty dźwigni do zmniejszenia zużycia surowców i produkcji odpadów, które leżą nawet w bezpośredniej sferze wpływu gmin i komunalnych przedsiębiorstw użyteczności publicznej, na przykład:
Projekt Circular MuSe przyjmuje kompleksowe i systematyczne podejście do promowania zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w usługach komunalnych na całym obszarze Południowego Bałtyku.
Ogólnym celem projektu jest wspieranie przedsiębiorstw komunalnych i gmin w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich w stosowaniu podejścia cyrkularnego, które sprzyja ponownemu wykorzystaniu surowców w ich łańcuchach dostaw, a tym samym efektywnemu wykorzystaniu zasobów w usługach komunalnych.
Nadrzędnym celem jest zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów poprzez minimalizację zużycia surowców i zmniejszenie ilości odpadów poprzez ponowne wykorzystanie materiałów w łańcuchach dostaw usług komunalnych.
Projekt koncentruje się na mniejszych miastach i obszarach wiejskich, uznając ich wyjątkowe wyzwania i możliwości w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym i możliwości przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Podejście do projektu opiera się na trzech głównych celach:
Działania projektu są pogrupowane w trzy pakiety robocze związane z treścią. Pierwszy z nich poświęcony jest utworzeniu „South Baltic Knowledge Hub on Circular Municipal Services”. Obejmuje on opracowanie otwartego katalogu studiów przypadków i dostępnych rozwiązań dla usług komunalnych o obiegu zamkniętym, opracowanie zestawu modułowych programów nauczania i mentoringu dla miejskich przedsiębiorstw użyteczności publicznej i miejskich decydentów oraz utworzenie międzynarodowej sieci ekspertów ds. gospodarki o obiegu zamkniętym z instytucji badawczo-rozwojowych. Drugi pakiet prac koncentruje się na praktycznym wdrażaniu i ocenie innowacyjnych podejść cyrkularnych w ramach usług komunalnych, które obejmują planowanie, wdrażanie i ocenę pilotażowych rozwiązań w zakresie praktyk techniczno-organizacyjnych w zakresie świadczenia usług komunalnych o obiegu zamkniętym. W ramach ostatniego pakietu roboczego planowane są programy edukacyjne i mentorskie dla miejskich przedsiębiorstw użyteczności publicznej wraz z międzynarodowymi warsztatami łączącymi praktyków i naukowców.
Grupami docelowymi projektu są miejskie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich, mniejsze miasta i gminy wiejskie oraz stowarzyszenia gmin i/lub stowarzyszenia sektorowych przedsiębiorstw użyteczności publicznej.
Projekt dotyczy zwalczania różnych niebezpiecznych substancji w środowisku wodnym w celu zwiększenia bezpieczeństwa i jakości wody. Na dnie Morza Bałtyckiego znajduje się około 20 000 znanych wraków statków wojskowych i cywilnych, z których około 10% jest źródłem zanieczyszczenia paliwami lub pozostałościami zatopionej amunicji. Ponad 80 lat po II wojnie światowej, z niektórych zardzewiałych wraków wycieka niebezpieczne paliwo (np. rakotwórczy olej pirolityczny ze "Stuttgartu" skaził już 40 ha Zatoki Gdańskiej). Inne wraki są bliskie rozkładu i wymagają dokładnej kontroli, aby ocenić ryzyko i realne zagrożenie dla życia morskiego oraz utrudnienie dla różnorodnej działalności gospodarczej na dnie morza. Decyzje dotyczące monitorowania, oczyszczania lub wyłączenia działalności antropogenicznej w pobliżu wraków są niezwykle powolne, ponieważ w każdym przypadku potrzebne są kosztowne i intensywne badania.
Inicjatywa BaltWreck uważa, że nadszedł czas, aby połączyć siły wszystkich istotnych instytucji zajmujących się badaniami morskimi, administracji morskiej i decydentów w regionie, w celu rozwiązania tego poważnego transgranicznego wyzwania w sposób metodologiczny, skuteczny i zgodny z międzynarodowymi standardami.
Celem projektu BaltWreck jest przyczynienie się do zmniejszenia zanieczyszczenia Morza Bałtyckiego amunicją, niebezpiecznym paliwem i innymi niebezpiecznymi pozostałościami wraków statków, poprzez wspólne opracowanie, demonstrację i wdrożenie krajowych programów zarządzania wrakami.
Projekt SCONE stanowi kontynuację działań związanych z pracą ze szkołami i młodzieżą w dziedzinie ekologii w ramach projektu GreenUp. Tematem przewodnim są programy nauczania zrównoważonego rozwoju w szkołach średnich i działania pro-ekologiczne, praca z nauczycielami i uczniami oraz wzmocnienie nauczania pozalekcyjnego. Projekt ma na celu wypełnienie tej kluczowej luki poprzez opracowanie i wdrożenie innowacyjnych programów edukacyjnych, które wyposażą młodzież w wiedzę i umiejętności potrzebne do podjęcia znaczących działań w obliczu globalnego kryzysu klimatycznego. Wspierając poczucie sprawczości i zbiorowej odpowiedzialności, staramy się zainspirować i wyposażyć nadchodzące pokolenia do bycia liderami w walce ze zmianami klimatu.
Projekt SCONE koncentruje się na zacieśnianiu współpracy w regionie Południowego Bałtyku poprzez rozwiązywanie problemów klimatycznych studentów w ramach współpracy transgranicznej. Jego celem jest wspieranie współpracy, wymiany wiedzy i innowacji w celu wspierania innowacyjnych metod nauczania i zajęć pozalekcyjnych. Inicjatywy te umożliwią uczniom wzajemne inspirowanie się i tworzenie regionalnych sieci w celu sprostania globalnym wyzwaniom klimatycznym na poziomie lokalnym i regionalnym. Studenci rozwiną swoje zdolności do współpracy transgranicznej poprzez współpracę w kwestiach zrównoważonego rozwoju. Ich wysiłki będą prezentowane na obozach zrównoważonego rozwoju i hackathonach, zachęcając do aktywnego uczestnictwa w podejmowaniu wyzwań klimatycznych. Projekt uznaje kluczową rolę szkół i nauczycieli w tworzeniu znaczących wyzwań, które inspirują i oferują zarówno potencjał uczenia się, jak i działania. Nauczyciele będą odgrywać kluczową rolę w ułatwianiu i wspieraniu działań edukacyjnych młodych ludzi, jednocześnie dając im swobodę rozwijania własnych inicjatyw.
Rezultatem projektu będzie utworzenie sieci organizacji o wzmocnionej zdolności do współpracy. Organizacje te będą wspólnie pracować nad promowaniem zrównoważonego rozwoju przy użyciu zrównoważonego rozwoju przy użyciu holistycznego podejścia obejmującego całą szkołę. Nauczyciele szkół średnich i kolegiów nauczycielskich zwiększą swoją zdolność do współpracy poprzez skupienie się na edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju jako praktyce dydaktycznej.
Celem głównym projektu jest rozwój współpracy na rzecz wzmocnienia potencjału regionu Morza Bałtyckiego poprzez wykorzystanie zasobów instytucji historycznych, instytucji kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zarówno dóbr samorządowych, państwowych i prywatnych a także lokalnych i regionalnych podmiotów zrzeszających formalne i nieformalne grupy pasjonatów i NGO. Projekt ma na celu uatrakcyjnienia zasobów (naturalnych, historycznych, kulturowych) dziedzictwa regionu Morza Bałtyckiego.
Projekt dotyczy też wzmocnienia spójności makroregionu z wykorzystaniem dziedzictwa kulturowego skierowanego na zrównoważony rozwój regionów poprzez wdrażanie instrumentów mających wpływ na poszanowanie dóbr kultury materialnej i niematerialnej i ułatwienie dostępu do ich poznania przy pomocy narzędzi zdalnych.
Projekt jest odpowiedzią na potrzebę poznawania świata w bardziej przystępny sposób w nieprzewidywalnych czasach, kiedy obiekty historyczne są dostępne dziś, a dostęp do nich może nie być możliwy jutro. W projekcie chcemy wykorzystać przemysły kreatywne oparte na skanerach wielkoformatowych do digitalizacji obiektów, które umożliwią długoterminowe zachowanie dziedzictwa współpracujących regionów i tworzenie żywych lekcji historii. Przewidujemy szeroką współpracę z przemysłami kreatywnymi, np. informatycznym, graficznym i reklamowym. Tylko połączenie przemysłów tradycyjnych i kreatywnych może przynieść oczekiwane rezultaty, takie jak:
Projekt jest partnerskim działaniem poruszającym problemy dotyczące sytuacji związanych z występowaniem barier (przeszkód) utrudniających osiąganie zamierzonych celów w zakresie zwiększenia liczby osób odwiedzających obszar Warmii i Mazur oraz głębiej Pomorza i regionów partnerskich. W zakresie rozpoznawalności Pomorze znane jest głównie jako Trójmiejski obszar metropolitalny z wyróżniającą się stolicą regionu jaką jest Gdańsk, następnie Sopot i Gdynia oraz Mierzeja Helska i Wiślana, z pominięciem innych mikro obszarów geopolitycznych (pojezierza kaszubskiego, powiśla, Kociewia, części Borów Tucholskich). Natomiast region Warmii i Mazur jest mało znany dla dużej części turystów zagranicznych. Potencjał tego regionu nie jest w pełni wykorzystany i udostępniony dla szerokiej grupy odbiorców i stąd wynika potrzeba rozpowszechnienia dobra narodowego w sposób bardziej dostępny.
Z taką samą sytuacją spotykamy się gdy mówimy o rozpoznawalności dziedzictwa narodowego naszych sąsiadów, np. z Litwy, Szwecji, Danii, Niemiec. Tym projektem chcemy upowszechnić dobra narodowe, doprowadzić do stworzenia platformy kontaktów i zacieśnienia więzi współpracy. By to co dotąd nieosiągalne, bo mało znane, stało się rozpoznawalne i bliskie odwiedzającym regiony współpracujące w projekcie.
Ogólnym celem projektu jest rozwój silnych partnerstw instytucji i organizacji SB, które będą współpracować w celu opracowania i przetestowania metod wprowadzania innowacyjnych i integrujących społecznie rozwiązań w zakresie turystyki wodnej i żeglarskiej w obszarze edukacji, podnoszenia świadomości, które umożliwiają stworzenie warunków do rozwoju usług zrównoważonej turystyki wodnej.
Głównym celem jest wzmocnienie potencjału gospodarki wodnej obszarów uczestniczących w projekcie poprzez lepsze wykorzystanie i zarządzanie zasobami wód powierzchniowych i morskich, wokół których chcemy rozwijać działania społeczne, zakres działań takich jak: edukacja, bezpieczeństwo ekologiczne i turystyka oraz ofertę gospodarczą dając im wysoki potencjał innowacyjny.
Ważnym czynnikiem rozwoju specjalizacji wodnej jest podstawowa edukacja i aktywizacja środowiska gospodarki wodnej, obejmująca różnorodne podmioty (polityków, gremia edukacyjne, instytucje naukowo-badawcze, przedsiębiorców i mieszkańców organizacji turystycznych). Pozwoli to na stworzenie wieloaspektowej i wielopłaszczyznowej oferty odpowiadającej potrzebom zrównoważonej turystyki i ochrony środowiska, w której uczestniczące poddziałania chcą osiągnąć znaczenie międzynarodowe.
Celem jest mapowanie, analizowanie dostępnych zasobów, technik metod, istniejących strategii i najlepszych praktyk w zakresie budowania specjalizacji związanych z wodą podmiotów nadbałtyckich w celu wzmocnienia i stworzenia silnego ruchu na rzecz przywrócenia i rozwoju tradycji morskich miast i regionów Południowego Bałtyku.
Rolą projektu seed money będzie możliwość zainicjowania wspólnej współpracy lokalnej o funkcji proaktywnej - jednoczącej różne podmioty, narzędzia i społeczności w celu zwiększenia funkcjonalności i zaangażowania w poprawę oferty turystycznej i edukacyjnej organizacji z obszaru Południowego Bałtyku.
PROJEKT W PIGUŁCE
Obszar projektu: Edukacja wodna
Zasięg projektu: Obszar Południowego Bałtyku
Rola STG ERB: Partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 85%
Budżet projektu: 40.000 EUR
Budżet STG ERB: 10.750 EUR
Konsorcjum projektowe: 3 partnerów z Polski, 1 partner z Litwy, 1 partner ze Szwecji
Ogólnym celem projektu jest stworzenie silnych partnerstw, które współpracują w celu opracowania i przetestowania metod wprowadzania rozwiązań opartych na naturze na rynkach. Realizacja przyszłego regularnego projektu zwiększy wykorzystanie zielonych technologii w miastach i rozwiąże lokalnie problem zanieczyszczeń i odpadów generowanych przez rynki. Projekt Seed Money posłuży do zidentyfikowania partnerów miejskich dla projektu docelowego, zlokalizowania obszarów problemowych i stworzenia zarysu planu badań i projektów, do realizacji w przyszłości.
Celem projektu seed money jest stworzenie czterech "zespołów" badających i wdrażających rozwiązania pilotażowe w czterech różnych lokalizacjach. Każdy zespół będzie składał się z co najmniej dwóch partnerów, w tym:
Rynki publiczne odgrywają ważną rolę w europejskich miastach. Są to miejsca handlu, które mogą stać się miejscami zrównoważonej konsumpcji, integracji społecznej i transformacji środowiska. Potencjał ten został już dostrzeżony przez organizacje międzynarodowe i poszczególne gminy (zwłaszcza miasta Barcelona i Londyn) w całej Europie. Wciąż jednak w wielu obszarach pozostaje on niewykorzystany, zwłaszcza w miastach Europy Środkowej i Wschodniej regionu SB. Rynki w miastach z Europy Środkowo-Wschodniej mają swój własny zestaw cech szczególnych wynikających z położenia geograficznego (klimat), często są zlokalizowane w centralnych częściach dzielnic miast, oferują bezpośredni dostęp do lokalnych produktów i są ważnymi miejscami spotkań. Jednocześnie są to miejsca bardzo często silnie zabetonowane, o niewielkiej wartości architektonicznej i pozbawione zieleni. Często są źródłem spływów powierzchniowych o różnym pochodzeniu, a także zawartości zanieczyszczeń wynikających z intensywnego ruchu pieszego i kołowego oraz działalności handlowej. Pomimo wspólnych cech rynków istnieje potrzeba opracowania rozwiązań odpowiadających ich indywidualnym potrzebom w oparciu o zagadnienia specyficzne dla danego miejsca. Postrzegamy obecną sytuację nie tylko jako szansę na regenerację rynków publicznych, ale także na wprowadzenie nowych funkcji życiowych przekształcających je w przestrzenie odmładzające dzielnice. Projekt ma na celu zbadanie potencjału rynków miejskich, które mogą stać się katalizatorami zmian środowiskowych.
Obszar projektu: Wzrost wykorzystania zielonych technologii w celu zmniejszenia zanieczyszczenia w regionie Morza Bałtyckiego
Zasięg projektu: Obszar Południowego Bałtyku
Rola STG ERB: Partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 85%
Budżet projektu: 40.000 EUR
Budżet STG ERB: 5.500 EUR
Konsorcjum projektowe: 3 partnerów z Polski, 1 partner z Litwy, 1 partner z Niemiec, 1 partner z Danii