Zaangażowanie obywatelskie i demokracja uczestnicząca są niezbędnymi elementami zdrowego i dobrze prosperującego społeczeństwa. Umożliwiają one obywatelom aktywne uczestnictwo w procesach decyzyjnych, które mają wpływ na ich życie i społeczności. Niniejsza propozycja strategii ma na celu nakreślenie długoterminowego planu promowania zaangażowania obywatelskiego i demokracji partycypacyjnej, wspierania świadomego i aktywnego obywatelstwa oraz wzmacniania demokratycznych podstaw naszego społeczeństwa.

Zapraszamy do zapoznania się i skorzystania z zasobów wytworzonych dla nowo opracowanej „Długoterminowej strategii na rzecz zaangażowania obywateli i demokracji partycypacyjnej” wypracowanej w ramach projektu międzynarodowego „Myśl  Globalnie, Działaj Lokalnie” nad którą pracowaliśmy ostatnie 12 miesięcy, skupiającej sprawdzone metody i techniki oraz doświadczenia partycypacji obywatelskiej z 5 krajów UE.

Prezentowana strategia stworzona w ramach projektu CERV: Think Global Act Local [TGAL] opiera się na doświadczeniach uczestników reprezentujących różne grupy społeczne, władze i obywateli oraz posiadane przez nich doświadczenia i najlepsze praktyki. Ma ona zwiększyć wśród wszystkich zajmujących się partycypacją obywatelską i pracą z mieszkańcami, w tym wśród pracowników administracji samorządowej i aktywnych liderów wiedzę oraz zdolności do lepszego zaangażowania i włączenia w procesy decyzyjne wszystkich lokalnych obywateli.

Z jednej strony prezentowane narzędzie gromadzi wiedzę teoretyczną na temat zasad, metod i technik zwiększania oraz budowania zaangażowania obywatelskiego, partycypacji obywatelskiej, wzmacniania procesów konsultacji a z drugiej strony, promuje najlepsze i sprawdzone lokalne praktyki, które mogą być następnie przenoszone do innych społeczności lokalnych, budując prawdziwe i aktywne społeczeństwo obywatelskie.

Konsorcjum przygotowując powyższą strategię starło się nadać jej najbardziej praktyczny charakter, tak by nie był to jedynie dokument koncepcyjny, kolejna strategia, lecz skuteczny narzędziownik umożliwiający wybór odpowiednich metod i technik do lokalnych warunków. W materiale tym wszyscy zainteresowani interesariusze mogą znaleźć wskazówki, jak przygotować się, prowadzić i radzić sobie z wyzwaniami związanymi z procesami partycypacyjnymi, koncentrując się głównie na konsultacjach społecznych i różnych metodach angażowania obywateli w procesy decyzyjne. Oprócz teorii jest też miejsce na praktykę prezentowaną przez członków projektu i lokalnych obywateli z 5 krajów europejskich: Rumunii, Polski, Grecji, Włoch i Hiszpanii.

Strategia ta obejmuje nie tylko zestaw narzędzi, ogólne ramy i najlepsze przykłady skutecznych narzędzi i metod partycypacyjnych i powinna służyć przede wszystkim początkującym samorządowcom, ale wiele wątków będzie również przydatnych dla zaawansowanych organizatorów procesów partycypacyjnych.

Strategia ta podzielona jest na 4 rozdziały obejmujące m.in.:

• CZĘŚĆ 1 - WPROWADZENIE DO ROZUMIENIA UCZESTNICTWA OBYWATELSKIEGO, w którym znajdziemy: ABC partycypacji obywatelskiej, 7 Zasady konsultacji społecznych i obywatelskich, opisanych aktorów procesów partycypacyjnych, tematy procesów partycypacyjnych oraz najczęściej spotykane bariery i trudności konsultacji społecznych;
• CZĘŚĆ 2 - NAJPOPULARNIEJSZE TECHNIKI WDRAŻANIA PRAKTYK – obejmujące 9 najczęściej stosowanych praktyk, szczegółowo opisane zawierające: cel każdej metody, prognozowany okres trwania, koszty związane z wyborem danej techniki, wymagane zasoby, specjalne wymagania do użycia danej metody, oraz zalety i doświadczenia partnerów z innych krajów

• CZĘŚĆ 3 - NAJLEPSZE LOKALNE DOŚWIADCZENIA I PRAKTYKI Z KRAJÓW PARTNERSKICH – w których można znaleźć wyzwania jakie mierzą się poszczególne kraje europejskie i ich unikatowe rozwiązania, które są stosowane na co dzień w Polsce, Rumunii, Włoszech, Hiszpanii i Grecji;
• CZĘŚĆ 4 - MYŚL GLOBALNIE DZIAŁAJ LOKALNIE PARTNERSKIE RAMY STRATEGII UCZESTNICTWA OBYWATELSKIEGO – główny element dokumentu zawierający ramy strategicznego podejścia do długoterminowego zwiększenia partycypacji obywatelskiej w samorządach stanowiące model dla lokalnych strategii;

Ponadto w przekazanym materiale znajdziecie Państwo:

• ZALECENIA DOTYCZĄCE WDROŻENIA PONIŻSZEJ STRATEGII
• OGÓLNE WNIOSKI DOTYCZĄCE STRATEGII PARTYCYPACYJNYCH
• LISTĘ ZAANGAŻOWANYCH EKSPERTÓW – praktyczną listę konsultantów, którzy mogą udzielić bardziej szczegółowych porad i wyjaśnień oraz pozostają do Państwa dyspozycji

Zapraszamy do lektury!

Poniższy raport jest wynikiem wspólnej pracy konsorcjum projektu

AKTYWNI E-OBYWATELE: MYŚL GLOBALNIE, DZIAŁAJ LOKALNIE

Dokument opracowany w ramach: Programu Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV), Sieć Miast

na potrzeby realizacji projektu nr 101054109 zatytułowanego "Aktywni obywatele UE"

Za nami ostatnie wydarzenie w ramach projektu Think Global, Act Local, które miało miejsce w Slanic Moldowie (Rumunia). Było one poświęcone podsumowaniu efektów wypracowanych w projekcie i skupione było na rozmowach o przyszłych wspólnych działaniach.

Lider projektu przedstawił ponownie założenia projektu, natomiast każdy z partnerów przedstawił się ze względu na nowych uczestników, którzy wzięli udział w spotkaniu. Po prezentacji lider zaprezentował podsumowanie działań projektu oraz wspomniał o najważniejszych momentach i efektach wypracowanych wspólnie przez partnerów jak i zaangażowanych uczestników.

Uczestnicy rozmawiali o możliwościach podjęcia wspólnych inicjatyw, nad którymi prace rozpoczęły się jeszcze w trakcie trwania projektu. Najważniejszym elementem wypracowanym w projekcie była Długoterminowa strategia zaangażowania i partycypacji demokratycznej oraz Strategia wzmacniania dziedzictwa kulturowego na poziomie lokalnym poprzez współpracę na poziomie Unii Europejskiej.

W części poznawczej partnera z Rumunii uczestnicy zostali zabrani na kolejkę linową, gdzie mogli poznać informacje o obszarach Natura 2000 jakie się tam znajdują.

Dzień drugi rozpoczęto od prezentacji rezultatów projektu. Pierwszym z nich były wyniki przeprowadzonych wśród miast i gmin biorących udział w projekcie. Dotyczyły one współpracy władz miasta z mieszkańcami oraz działań mających na celu zaangażowanie ich w aktywności prowadzone przez miasto. Kolejnym punktem były dwie w/w strategie wypracowane w trakcie wcześniejszych spotkań warsztatowych we Włoszech i Polsce.

Przeprowadzone zostały rozmowy polityków, którzy opowiedzieli o wadze współpracy międzynarodowej, o podobieństwach poszczególnych partnerów projektu oraz o ogromie szans i możliwości dalszej współpracy.

Lider projektu wyznaczył część na warsztat, w trakcie którego wypracowano pomysły na promocje i rozpowszechnianie wiedzy o projekcie i programie już po zakończeniu projektu. Padło wiele pomysłów, gdzie można wymienić między innymi promocje w mediach społecznościowych, w urzędach miast, czy w rozmowach F2F.

Wizyta studyjna dnia drugiego miała miejsce w lokalnej organizacji pozarządowej "In Context", która zajmuje się artystycznym wykorzystaniem używanych przedmiotów, przywraca im drugie życie i organizuje warsztaty pozwalające uczyć się ponownego wykorzystania przedmiotów.

Wydarzenie w Slanic Moldowie i okolicznych miastach miało miejsce w dniach 3-6 lipca 2023. Tym razem było organizowanie przez lidera projektu The National Association of Balneoclimateric Resorts in Romania.

Wydarzenie było poświęcone pracy nad analizą wniosków z zebranych ankiet. Przyczynią się one do przygotowania Długotrwałej strategii zaangażowania obywatelskiego i demokracji partycypacyjnej, która będzie przygotowywana na kolejnym spotkaniu.

W wydarzeniu wzięli udział reprezentanci miast i gmin członkowskich Stowarzyszenia i byli to:

• Przewodnicząca Rady Miasta Gdynia,
• Burmistrz Miasta i Gminy Tolkmick,
• Burmistrz Górowa Iławeckiego,
• Burmistrz Miasta i Gminy Sztum,
• Burmistrz Pucka,
• Burmistrz Olsztynka,
• Burmistrz Stawigudy.

Pierwszego dnia wydarzenia uczestnicy mieli możliwość wzięcia udziału w sesji powitalnej, w trakcie której każdy z partnerów projektu zaprezentował swoją organizację ale i uczestników wydarzenia z danego kraju. Między innymi pojawili się burmistrzowie miast, reprezentanci władz lokalnych oraz urzędnicy z Polski, Grecji, Włoch, Hiszpanii oraz Rumunii. Odbyło się również spotkanie z burmistrzami reprezentującymi gminy członkowskie ANSBBR i z lokalną społecznością. Uczestnicy pracowali w grupach nad opracowaniem wstępnej „Strategii długoterminowej zaangażowania obywatelskiego i demokracji".

Oprócz prac warsztatowych odbyła się wizyta studyjna po leczniczych źródłach wodnych, które są bardzo ważnym źródłem pod względem turystyki i zysków dla okolicznych miast.

Drugiego dnia odbyło się spotkanie z burmistrzami lokalnych gmin Targu-Ocna i Zemes - Moinesti, którzy opowiedzieli o swoich doświadczeniach we współpracy w Unii Europejskiej, o istocie samej UE, która w wielu aspektach łączy różne narodowości i pozwala na rozwój miast i gmin. Dodatkowo uczestnicy poznali lokalne tradycje, gdzie jedną z nich są spektakle z wykorzystaniem starych niedźwiedzich skór, które są przekazywane z miasta do miasta, bądź między poszczególnymi grupami artystycznymi.

Hiszpańskie miasto Mislata stało się w dniach 10-11 maja br. miejscem warsztatów w ramach projektu Think Global Act Local. Przedstawiciele Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk wraz z reprezentantami władz z Gdyni, Pucka, Miasta i Gminy Sztum, Tolkmicka i Górowa Iławeckiego, mieli szansę poznać dobre praktyki w odwiedzonym regionie. Wydarzenie rozpoczęło się spotkaniem z Burmistrzem miasta, który przywitał wszystkich uczestników oraz porozmawiał z pozostałymi reprezentantami samorządów z Polski, Rumunii, Włoch i Grecji.

Pierwszego dnia warsztaty dotyczyły zagadnień promocji i tradycyjnej lokalnej sztuki oraz rzemiosła. Uczestnicy pracowali nad przygotowaniem strategii rozwoju miasta pod kątem turystyki i kultury.

Uczestnicy wydarzenia podczas wizyty studyjnej mieli również okazję zwiedzić, położony niedaleko Walencji, park przyrody chronionej L'Albufera. Odkrywając różnorodność tamtejszej flory i fauny, zwiedzający mieli okazję zapoznać się z licznymi, ciekawymi rozwiązaniami infrastrukturalno-kulturalnymi w otoczeniu jeziora de Albufera. Była również okazja do bliższego poznania zabytków w Walencji.

W kolejnym dniu rozmowy dotyczyły kwestii związanych z zaangażowaniem obywatelskim w Mislacie i w jaki sposób to zaangażowanie prowadzi do dobrych praktyk. Odbyło się również spotkanie z mieszkańcami odwiedzanego miasta. W spotkaniu wzięli udział mieszkańcy Mislaty, którzy dzielili się swoimi doświadczeniami związanymi ze współpracą z miastem oraz organizacjami pozarządowymi. Przedstawiciele NGO również wzięli udział w warsztatach. Opowiedzieli o swojej działalności, w jaki sposób angażują w swoje działania mieszkańców. W Mislacie jest ok 250 organizacji pozarządowych, które prężnie działają na terenie miasta.

Następnie swoje prace zaprezentował lokalny rzeźbiarz Miquel Navarro, działający na skalę międzynarodową. Grupa naszych przedstawicieli miała także możliwość uczestnictwa w ważnym dla lokalnych mieszkańców festiwalu sztuk performatywnych, Mislata Art al Carrer, który ma na celu rozpowszechnianie sztuki ulicznej w Mislacie.

Odbyło się również wewnętrzne spotkanie konsorcjum, dotyczące przyszłej współpracy na poziomie UE. Padły pomysły rozwinięcia współpracy z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej, np. Interreg Central Europe, czy Interreg Europe.

Warsztaty projektu Think Global, Act Local miały miejsce we włoskim mieście Gambassi Terme w dniach 7-8 lutego 2023. Miały na celu pogłębienie współpracy władz z mieszkańcami, ale i również prezentację przez władze miasta Gambassi Terme lokalnych warunków związanych z promocją turystyki.

Uczestnicy reprezentujący Stowarzyszenie w trakcie warsztatów: Burmistrz Miasta i Gminy Sztum, Burmistrz Miasta i Gminy Tolkmicko, Burmistrz Olsztynka oraz Burmistrz Gminy Górowa Iławeckiego.

Goście zostali przywitani przez Burmistrza miasta Gambassi Terme oraz dowiedzieli się więcej o samym mieście i regionie. Partner z Włoch opowiedział o lokalnych warunkach i w jaki sposób działają w celu promocji regionu oraz lokalnych przedsiębiorców.

W trakcie wyjazdu miały miejsce wizyty studyjne w muzeum, szkole podstawowej oraz lokalnych miejscach turystycznych. Uczestnicy mogli poznać realia życia dziennego mieszkańca Gambassi Terme.

Oprócz wizyt studyjnych odbyły się warsztaty, na których uczestnicy podzieleni na grupy krajowe pracowali nad dokumentem związanym ze strategią promocji turystyki i regionu. Po przygotowaniu wstępnych punktów zostały one zaprezentowane dla pozostałych uczestników. Dodatkowo miało miejsce spotkanie z mieszkańcami miasta, którzy powiedzieli z ich perspektywy jak wygląda promocja regionu, jak można ją poprawić oraz uzyskali kilka pomysłów na lepsze promowanie turystyki.

Projekt „Think Global, Act Local: (1.07.2022r. » 31.12.2023r.) realizowany w ramach Programu Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV), Sieć Miast / Citizens, Equality, Rights and Values Program (CERV), Network of Towns.

Delegacja składająca się z reprezentantów gmin członkowskich Stowarzyszenia: Miasta Puck, Miasta i Gminy Tolkmicko oraz Gminy Górowo Iławeckie odbyła wizytę u Partnera w Grecji Gminy Agii Anargiri Kamaterow ramach projektu Think Global, Act Local, gdzie odbywał się drugi warsztat poświęcony przygotowaniu ankiety dotyczącej zaangażowania mieszkańców w działania lokalne. Warsztaty połączone z wizytą studyjną odbywały się w dniach 8-9.11.2022. Wzięli w nich udział samorządowcy oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych z Grecji, Hiszpanii, Rumunii, Włoch i Polski.

Uczestnicy w ramach wyjazdu mieli okazję uczestniczyć w wizytach studyjnych w Parku Recyklingu i Świadomości Recyklingowej, Szkole podstawowej, miejskiej siłowni oraz hali sportowej, na której odbywał się trening koszykówki na wózkach inwalidzkich. Uczestnicy poznali kilka dobrych praktyk, które zainspirowały ich oraz dały możliwość do przemyśleń na temat podobieństw jak i różnic w poszczególnych krajach.

Ponadto prowadzone były rozmowy i dyskusje na temat partnerstw oraz współpracy na rzecz swoich samorządów. Dla uczestników, głównie samorządowców ciekawym tematem była demokracja, a to za sprawą miejsca w którym się ona zaczęła. Burmistrz AAK - Stavros Tsirbas, zaprosił członków Stowarzyszenia do współpracy.

W trakcie warsztatów podsumowano prace zrealizowane na pierwszym warsztacie w Polsce, gdzie przygotowana była pula pytań i wstępna koncepcja wyglądu ankiety. Następnie rozpoczęto prace nad dopracowaniem i zakończeniem ankiety, aby mogła być ona używana przez miasta i gminy w celu zbierania informacji od mieszkańców na podstawie, których zostanie dostosowana współpraca władz i urzędników z mieszkańcami.

W dniu 25.10.2022 odbyło się kolejne spotkanie partnerów projektu Think Global, Act Local w formie online.

Spotkanie dotyczyło omówienia czterech najistotniejszych kwestii związanych z działaniami projektu. Były to między innymi:

1. Aktualna sytuacja
2. Organizacja kolejnego wydarzenia w Grecji w dniach 7-10.11.2022
3. Informacje techniczne dotyczące raportowania po organizowanych wydarzeniach u każdego partnera
4. Inne kwestie

1. Reprezentant Stowarzyszenia Pan Marcin Żuchowski podsumował wydarzenie organizowane przez Stowarzyszenie we wrześniu. Podziękował uczestnikom za udział i zaangażowanie podczas pracy warsztatowej nad kwestionariuszem. Lider porjektu również podziękował pracownikom Stowarzyszenia za przygotowanie spotkania, które było pierwszym fizycznym spotkaniem dla całego konsorcjium projektowego.
2. Partner z Grecji przypomniał o konieczności rejestracji uczestników na spotkanie w celu technicznego dopracowania wydarzenia.
3. Lider projektu omówił sposób przygotowania raportu po zorganizowanym spotkaniu. Przesłał informacje partnerom dotyczące Event Description Sheet, który jest obowiązkowym dokumentem do wypełnienia dla każdego partnera po wydarzeniu w danym kraju. Dokument ten jest potwierdzeniem dla organów kontrolujących, że spotkanie odbyło się zgodnie z planami i ewentualnie opisane były w nim nieprzewidziane sytuacje.
4. Czas poświęcony na inne kwestie dotyczył przygotowania strony internetowej projektu za którą odpowiedzialny jest lider projektu. Jednakże ze względu na swoje duże doswiadczenie Stowarzyszenie będzie wspierać lidera w pracach nad stroną. Będzie ona przedstawiała najważniejsze założenia projektu oraz programu. Oprócz tego znajdą się tam inforamcję o partnerach oraz działaniach realizwoanych w projekcie.