CONE - Miasta natury: rozwiązania oparte na naturze w miejskich żywych laboratoriach
Projekt ma na celu ustanowienie wielowymiarowego “żywego laboratorium - Living Lab” w celu zastosowania rozwiązań opartych na naturze w lokalnych kontekstach jako międzysektorowe, bardziej cyfrowe i demokratyczne podejście do łagodzenia zmian klimatu i adaptacji do nich. Projekt przyczynia się do zwiększenia odporności na zmiany klimatu i klęski żywiołowe, wdrażając dostosowane środki z podejściem partycypacyjnym i wspierając zintegrowane polityki adaptacji do zmian klimatu na poziomie lokalnym i regionalnym.
Ze względu na znaczące skutki środowiskowe, społeczno-gospodarcze i związane ze zdrowiem ludzkim, regiony Europy Środkowej muszą zwiększyć odporność na zmiany klimatu. Zgodnie z ramami koncepcyjnymi Centrum Badawczego (JRC) na temat odporności, definiuje się ją jako zdolność do stawienia czoła wstrząsom i trwałym zmianom strukturalnym w taki sposób, że dobrobyt społeczny jest zachowany bez narażania dziedzictwa przyszłych pokoleń (JRC). Aby to osiągnąć i zapewnić dalszy rozwój miast i przystosować lokalne środowisko miejskie CONE ma na celu sprostanie wykrytym wyzwaniom i potrzebom poprzez lokalne żywe laboratoria innowacji, które angażują podmioty z poczwórnej helisy: sektor publiczny, prywatny, społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego.
Metoda Urban Living Lab obejmuje trzy fazy realizacji:
- Wspólne badania i analiza kontekstu w celu potwierdzenia zidentyfikowanych wyzwań oraz rozpoznania potrzeb i barier w kontekście lokalnym.
- Faza eksperymentalna, która obejmuje ideację innowacyjnych rozwiązań, ich inkubację i rozwój strategii.
- Eksperymenty i informacje zwrotne: testowanie wdrożonego rozwiązania, zbieranie informacji zwrotnych, sugestie dotyczące ulepszeń, walidacja i replikacja.
Istnieje silna potrzeba włączenia kwestii zmian klimatu do planowania strategicznego opartego na ryzyku i środków zwiększających odporność. Dlatego też innowacja polega na bardziej demokratycznym i opartym na danych podejściu, które prowadzi do upodmiotowienia społeczności i podnoszenia świadomości w odniesieniu do zmian klimatu i możliwych rozwiązań łagodzących i adaptacyjnych. W tych ramach, nawet jeśli nie są technologicznie, rozwiązania oparte na naturze mogą być cennym i zrównoważonym sprzymierzeńcem w połączeniu z podejściem partycypacyjnym.
Projekt CONE sprawdzi, w jaki sposób podejście Urban Living Lab może być skalowane i adaptowane w bardziej wiejskich, małych i średnich osiedlach w Europie. Partnerstwo wybierze metody współtworzenia / partycypacyjne metody projektowania, wdrażania i monitorowania NBS, które są wykonalne i przystępne cenowo w takich środkowoeuropejskich gminach. Główny nacisk zostanie położony na zbadanie i przetestowanie konkretnych metod "żywego laboratorium", które pomogą gminom projektować i wdrażać - w oparciu o szersze zaangażowanie obywateli i lepsze gromadzenie danych, zarządzanie nimi i wykorzystanie.
www.interreg-central.eu/projects/cone/
Ogólnym celem projektu jest stworzenie silnych partnerstw, które współpracują w celu opracowania i przetestowania metod wprowadzania rozwiązań opartych na naturze na rynkach. Realizacja przyszłego regularnego projektu zwiększy wykorzystanie zielonych technologii w miastach i rozwiąże lokalnie problem zanieczyszczeń i odpadów generowanych przez rynki. Projekt Seed Money posłuży do zidentyfikowania partnerów miejskich dla projektu docelowego, zlokalizowania obszarów problemowych i stworzenia zarysu planu badań i projektów, do realizacji w przyszłości.
Celem projektu seed money jest stworzenie czterech "zespołów" badających i wdrażających rozwiązania pilotażowe w czterech różnych lokalizacjach. Każdy zespół będzie składał się z co najmniej dwóch partnerów, w tym:
- Partner badawczo-rozwojowy odpowiedzialny za badania i rozwój,
- Partnera miejskiego odpowiedzialnego za przeprowadzenie pilotażu i ocenę.
Rynki publiczne odgrywają ważną rolę w europejskich miastach. Są to miejsca handlu, które mogą stać się miejscami zrównoważonej konsumpcji, integracji społecznej i transformacji środowiska. Potencjał ten został już dostrzeżony przez organizacje międzynarodowe i poszczególne gminy (zwłaszcza miasta Barcelona i Londyn) w całej Europie. Wciąż jednak w wielu obszarach pozostaje on niewykorzystany, zwłaszcza w miastach Europy Środkowej i Wschodniej regionu SB. Rynki w miastach z Europy Środkowo-Wschodniej mają swój własny zestaw cech szczególnych wynikających z położenia geograficznego (klimat), często są zlokalizowane w centralnych częściach dzielnic miast, oferują bezpośredni dostęp do lokalnych produktów i są ważnymi miejscami spotkań. Jednocześnie są to miejsca bardzo często silnie zabetonowane, o niewielkiej wartości architektonicznej i pozbawione zieleni. Często są źródłem spływów powierzchniowych o różnym pochodzeniu, a także zawartości zanieczyszczeń wynikających z intensywnego ruchu pieszego i kołowego oraz działalności handlowej. Pomimo wspólnych cech rynków istnieje potrzeba opracowania rozwiązań odpowiadających ich indywidualnym potrzebom w oparciu o zagadnienia specyficzne dla danego miejsca. Postrzegamy obecną sytuację nie tylko jako szansę na regenerację rynków publicznych, ale także na wprowadzenie nowych funkcji życiowych przekształcających je w przestrzenie odmładzające dzielnice. Projekt ma na celu zbadanie potencjału rynków miejskich, które mogą stać się katalizatorami zmian środowiskowych.
PROJEKT W PIGUŁCE
Obszar projektu: Wzrost wykorzystania zielonych technologii w celu zmniejszenia zanieczyszczenia w regionie Morza Bałtyckiego
Zasięg projektu: Obszar Południowego Bałtyku
Rola STG ERB: Partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 85%
Budżet projektu: 40.000 EUR
Budżet STG ERB: 5.500 EUR
Konsorcjum projektowe: 3 partnerów z Polski, 1 partner z Litwy, 1 partner z Niemiec, 1 partner z Danii
Projekt realizowany w ramach Programu "Środowisko, Energia, Zmiany Klimatu" współfinansowanego z Mechanizmu Finansowego EOG 2014-2021.
Projekt przewiduje działania inwestycyjne i działania miękkie prowadzone równolegle w przeciągu 26-miesięcy nie tylko na obszarze Miasta i Gminy Sztum, ale również z wykorzystaniem doświadczeń i ekspertyzy partnerów z Norwegii, dzięki wsparciu International Development Norway. „Sztum Circular economy” wykorzystuje możliwości transferu wiedzy i dobrych praktyk dot. ochrony środowiska, przedsiębiorczości i wykorzystania GOZ dzięki współpracy z Politechniką Gdańską - Wydziałem Inżynierii Lądowej i Środowiska oraz prowadzi do internacjonalizacji działań angażując gminy dwóch województw oraz partnerów zagranicznych z 5 regionów basenu Morza Bałtyckiego poprzez działania informacyjne i sieciowe prowadzone za pośrednictwem Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk.
Projekt składa się z 4 komponentów opracowanych przez partnerów z Polski i Norwegii, zróżnicowanych pod względem zakresu i treści, które przyczyniają się do tworzenia trwałych warunków dla działalności w dziedzinie Gospodarki o obiegu zamkniętym w Mieście i Gminie Sztum, partycypacji i współpracy ogółu społeczeństwa z lokalnymi podmiotami sfery gospodarki i ochrony środowiska w regionie całego Morza Bałtyckiego.
Poprzez m.in. szkolenia, kampanię edukacyjną, wymianę doświadczeń na rzecz efektywnego działania, zwiększa zdolności potencjału kadrowego i zasobowego w dziedzinie circular economy (GOZ), zapewniając im jednocześnie odpowiednie narzędzia pracy, racjonalizację metod i technik zarządzania, podniesienie efektywności sfery zarządzania odpadami i recyklingiem oraz zwiększa przejrzystość i dostępność lokalnej oferty dla ogółu społeczeństwa. Wykorzystanie innowacyjnych sposobów zaangażowania i edukacji mieszkańców (współudział w zarządzaniu punktem napraw, SferaLab, hackathon) do zarządzania segregacją odpadów w gminie przyczyni się do powstania łatwo transferowanego modelu pobudzania aktywności społecznej i zwiększania poziomów wiedzy zapewniając osiągnięcie głównego celu projektu jakim jest wzmocnienie realizacji gospodarki o obiegu zamkniętym.
Działania na rzecz uelastycznienia funkcjonowania placówki PSZOK dla Sztumu (obejmującą budowę punktu selektywnej zbiórki odpadów w Sztumskim Polu oraz hali naprawczo - magazynowo - wystawienniczej w Sztumie) w zmieniającym się otoczeniu prowadzą do wzrostu nie tylko zdolności do dostosowania do potrzeb społecznych, ale również nawiązania stałej współpracy z lokalnymi podmiotami w sferze rozwoju usług informacyjno-edukacyjnych świadczonych w mieście Sztum. To także lepsza współpraca między sektorem publicznym, naukowym, prywatnym, biznesem i społecznym oraz internacjonalizacja problematyki i promocji dobrych praktyk realizowanych w ramach projektu.
W zakresie infrastruktury poprzez utworzenie punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych tzw. PSZOK i hali naprawczo - magazynowo - wystawienniczej dąży do tworzenia trwałych warunków dla działalności w dziedzinie GOZ, a zarazem ochrony środowiska i zdrowia mieszkańców Miasta i Gminy Sztum.
Projekt ponadto będzie propagować współpracę regionalną i międzynarodową, w czym ważny udział będą mieć partnerzy polscy i zagraniczni. Zadania realizowane w ramach projektu będą miały miejsce w Polsce i za granicą (Norwegia oraz kraje BSR)
PROJEKT W PIGUŁCE
Obszar projektu: Gospodarka o obiegu zamkniętym, zielony i niebieski wzrost, przeciwdziałanie zmianom klimatu
Czas trwania: 26 miesięcy
Zasięg projektu: lokalny i ponadnarodowy (działanie inwestycyjne w Polsce, know how z Norwegii). Z naciskiem lokalnym lub regionalnym, lecz mający charakter międzynarodowy
Rola STG ERB: partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 85%
Budżet projektu: 1 169 798,16 EUR
Budżet STG ERB: 67 819,77 EUR
Konsorcjum projektowe: 4 partnerów, w tym 3 z PL oraz 1 z NOR