CONE

Projekt ma na celu ustanowienie wielowymiarowego “żywego laboratorium - Living Lab” w celu zastosowania rozwiązań opartych na naturze w lokalnych kontekstach jako międzysektorowe, bardziej cyfrowe i demokratyczne podejście do łagodzenia zmian klimatu i adaptacji do nich. Projekt przyczynia się do zwiększenia odporności na zmiany klimatu i klęski żywiołowe, wdrażając dostosowane środki z podejściem partycypacyjnym i wspierając zintegrowane polityki adaptacji do zmian klimatu na poziomie lokalnym i regionalnym.

Ze względu na znaczące skutki środowiskowe, społeczno-gospodarcze i związane ze zdrowiem ludzkim, regiony Europy Środkowej muszą zwiększyć odporność na zmiany klimatu. Zgodnie z ramami koncepcyjnymi Centrum Badawczego (JRC) na temat odporności, definiuje się ją jako zdolność do stawienia czoła wstrząsom i trwałym zmianom strukturalnym w taki sposób, że dobrobyt społeczny jest zachowany bez narażania dziedzictwa przyszłych pokoleń (JRC). Aby to osiągnąć i zapewnić dalszy rozwój miast i przystosować lokalne środowisko miejskie CONE ma na celu sprostanie wykrytym wyzwaniom i potrzebom poprzez lokalne żywe laboratoria  innowacji, które angażują podmioty z poczwórnej helisy: sektor publiczny, prywatny, społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego.

Metoda Urban Living Lab obejmuje trzy fazy realizacji:

  1. Wspólne badania i analiza kontekstu w celu potwierdzenia zidentyfikowanych wyzwań oraz rozpoznania potrzeb i barier w kontekście lokalnym.
  2. Faza eksperymentalna, która obejmuje ideację innowacyjnych rozwiązań, ich inkubację i rozwój strategii.
  3. Eksperymenty i informacje zwrotne: testowanie wdrożonego rozwiązania, zbieranie informacji zwrotnych, sugestie dotyczące ulepszeń, walidacja i replikacja.

Istnieje silna potrzeba włączenia kwestii zmian klimatu do planowania strategicznego opartego na ryzyku i środków zwiększających odporność. Dlatego też innowacja polega na bardziej demokratycznym i opartym na danych podejściu, które prowadzi do upodmiotowienia społeczności i podnoszenia świadomości w odniesieniu do zmian klimatu i możliwych rozwiązań łagodzących i adaptacyjnych. W tych ramach, nawet jeśli nie są technologicznie, rozwiązania oparte na naturze mogą być cennym i zrównoważonym sprzymierzeńcem w połączeniu z podejściem partycypacyjnym.

Projekt CONE sprawdzi, w jaki sposób podejście Urban Living Lab może być skalowane i adaptowane w bardziej wiejskich, małych i średnich osiedlach w Europie. Partnerstwo wybierze metody współtworzenia / partycypacyjne metody projektowania, wdrażania i monitorowania NBS, które są wykonalne i przystępne cenowo w takich środkowoeuropejskich gminach. Główny nacisk zostanie położony na zbadanie i przetestowanie konkretnych metod "żywego laboratorium", które pomogą gminom projektować i wdrażać - w oparciu o szersze zaangażowanie obywateli i lepsze gromadzenie danych, zarządzanie nimi i wykorzystanie.

www.interreg-central.eu/projects/cone/

Circular MuSe

Circular MUSE - Promowanie podejścia opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym, które zwiększa efektywność wykorzystania zasobów w usługach komunalnych

Gminy i miejskie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej świadczą różne usługi na rzecz mieszkańców i odwiedzających. Oferowanie ich wiąże się z szerokim zakresem prac podstawowych i operacji w tle (np. zimowe odśnieżanie dróg, prace naprawcze na ulicach i innej infrastrukturze publicznej, utrzymanie przestrzeni publicznych itp. Wiele z tych działań gmin i komunalnych nadal opiera się na paradygmacie gospodarki liniowej, co z kolei wiąże się z nadmiernym wykorzystaniem - często nawet surowców (np. piasku lub żwiru do zimowego odśnieżania dróg), które stają się odpadami i są utylizowane po jednorazowym użyciu. Rezultatem jest zarówno stosunkowo wysokie zużycie surowców, jak i wytwarzanie odpadów podczas świadczenia usług komunalnych.

Zastosowanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w tych podstawowych pracach i operacjach w tle mogłoby znacznie zmniejszyć wpływ na środowisko świadczenia usług komunalnych w obszarze Południowego Bałtyku. Istnieją również potencjalne punkty dźwigni do zmniejszenia zużycia surowców i produkcji odpadów, które leżą nawet w bezpośredniej sferze wpływu gmin i komunalnych przedsiębiorstw użyteczności publicznej, na przykład:

Projekt Circular MuSe przyjmuje kompleksowe i systematyczne podejście do promowania zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w usługach komunalnych na całym obszarze Południowego Bałtyku.

Ogólnym celem projektu jest wspieranie przedsiębiorstw komunalnych i gmin w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich w stosowaniu podejścia cyrkularnego, które sprzyja ponownemu wykorzystaniu surowców w ich łańcuchach dostaw, a tym samym efektywnemu wykorzystaniu zasobów w usługach komunalnych.

Nadrzędnym celem jest zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów poprzez minimalizację zużycia surowców i zmniejszenie ilości odpadów poprzez ponowne wykorzystanie materiałów w łańcuchach dostaw usług komunalnych.

Projekt koncentruje się na mniejszych miastach i obszarach wiejskich, uznając ich wyjątkowe wyzwania i możliwości w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym i możliwości przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Podejście do projektu opiera się na trzech głównych celach:

  1. Utworzenie „Utworzenie Południowo Bałtyckiego Huba wiedzy u usługach komunalnych w obiegu zamkniętym” w celu ułatwienia transgranicznego budowania potencjału i transferu wiedzy. Zostanie to zapewnione poprzez przeprowadzenie dogłębnej analizy w celu zidentyfikowania potrzeb i  potencjałów zastosowania rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym w różnych obszarach tematycznych usług komunalnych; inwentaryzację istniejących technicznych rozwiązań organizacyjnych mających zastosowanie do usług komunalnych o obiegu zamkniętym; ocenę możliwości powielania rozwiązań i stworzenie otwartego katalogu online ze studiami przypadków i informacjami na temat „agentów wiedzy”; i opracować
  2. Testowanie i ocena nowych podejść do obiegu zamkniętego w celu wzbogacenia portfolio dostępnych rozwiązań. Zostanie to zapewnione poprzez przeprowadzenie studiów wykonalności w oparciu o istniejące najlepsze praktyki i najnowszą wiedzę międzynarodową; wdrażanie międzynarodowych warsztatów i sesji wzajemnej oceny , aby towarzyszyć pilotażowym w zaangażowanych gminach; wspólne projektowanie, testowanie i ocena nowych rozwiązań w zakresie obiegu zamkniętego przez miejskie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, dokumentowanie wyników oraz dostarczanie wytycznych i planów dla naśladowców.
  3. Wdrożenie środków wsparcia opartych na wspólnie opracowanych programach nauczania w zakresie świadczenia usług komunalnych o obiegu zamkniętym. Zostanie to osiągnięte poprzez identyfikację grup docelowych i ich potrzeb, ze szczególnym uwzględnieniem komunalnych przedsiębiorstw użyteczności publicznej, mniejsze miasta i gminy wiejskie oraz związki gmin; dostosowanie programów edukacyjnych i mentorskich do konkretnych potrzeb grup docelowych; organizowanie i wdrażanie programów edukacyjnych dla miejskich przedsiębiorstw użyteczności publicznej i decydentów, rekrutacja firm za pośrednictwem gminnych organizacji parasolowych oraz ułatwianie warsztatów wymiany tematycznej i wizyt studyjnych w miastach pilotażowych Circular MuSe.

Działania projektu są pogrupowane w trzy pakiety robocze związane z treścią. Pierwszy z nich poświęcony jest utworzeniu „South Baltic Knowledge Hub on Circular Municipal Services”. Obejmuje on opracowanie otwartego katalogu studiów przypadków i dostępnych rozwiązań dla usług komunalnych o obiegu zamkniętym, opracowanie zestawu modułowych programów nauczania i mentoringu dla miejskich przedsiębiorstw użyteczności publicznej i miejskich decydentów oraz utworzenie międzynarodowej sieci ekspertów ds. gospodarki o obiegu zamkniętym z instytucji badawczo-rozwojowych. Drugi pakiet prac koncentruje się na praktycznym wdrażaniu i ocenie innowacyjnych podejść cyrkularnych w ramach usług komunalnych, które obejmują planowanie, wdrażanie i ocenę pilotażowych rozwiązań w zakresie praktyk techniczno-organizacyjnych w zakresie świadczenia usług komunalnych o obiegu zamkniętym. W ramach ostatniego pakietu roboczego planowane są programy edukacyjne i mentorskie dla miejskich przedsiębiorstw użyteczności publicznej wraz z międzynarodowymi warsztatami łączącymi praktyków i naukowców.

Grupami docelowymi projektu są miejskie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich, mniejsze miasta i gminy wiejskie oraz stowarzyszenia gmin i/lub stowarzyszenia sektorowych przedsiębiorstw użyteczności publicznej.

BALTWRECK

Projekt dotyczy zwalczania różnych niebezpiecznych substancji w środowisku wodnym w celu zwiększenia bezpieczeństwa i jakości wody. Na dnie Morza Bałtyckiego znajduje się około 20 000 znanych wraków statków wojskowych i cywilnych, z których około 10% jest źródłem zanieczyszczenia paliwami lub pozostałościami zatopionej amunicji. Ponad 80 lat po II wojnie światowej, z niektórych zardzewiałych wraków wycieka niebezpieczne paliwo (np. rakotwórczy olej pirolityczny ze "Stuttgartu" skaził już 40 ha Zatoki Gdańskiej). Inne wraki są bliskie rozkładu i wymagają dokładnej kontroli, aby ocenić ryzyko i realne zagrożenie dla życia morskiego oraz utrudnienie dla różnorodnej działalności gospodarczej na dnie morza. Decyzje dotyczące monitorowania, oczyszczania lub wyłączenia działalności antropogenicznej w pobliżu wraków są niezwykle powolne, ponieważ w każdym przypadku potrzebne są kosztowne i intensywne badania.

Inicjatywa BaltWreck uważa, że nadszedł czas, aby połączyć siły wszystkich istotnych instytucji zajmujących się badaniami morskimi, administracji morskiej i decydentów w regionie, w celu rozwiązania tego poważnego transgranicznego wyzwania w sposób metodologiczny, skuteczny i zgodny z międzynarodowymi standardami.

Celem projektu BaltWreck jest przyczynienie się do zmniejszenia zanieczyszczenia Morza Bałtyckiego amunicją, niebezpiecznym paliwem i innymi niebezpiecznymi pozostałościami wraków statków, poprzez wspólne opracowanie, demonstrację i wdrożenie krajowych programów zarządzania wrakami.

WaterMan

WaterMan promuje ponowne wykorzystanie wody w regionie Morza Bałtyckiego. W ten sposób dodaje nowy element do zarządzania wodą, który może sprawić, że zaopatrzenie w wodę będzie bardziej odporne na klimat. Kluczowymi aktorami w zakresie ponownego wykorzystania wody są władze lokalne i przedsiębiorstwa wodociągowe, dla większości których temat ten jest wciąż nowością. WaterMan dostarczy im wiedzy i narzędzi do opracowania strategicznych podejść i wdrożenia konkretnych środków, które wprowadzą ponowne wykorzystanie wody w życie.

Proces budowania potencjału obejmuje międzynarodowy proces partnerskiego uczenia się. Gminy i przedsiębiorstwa wodociągowe z 6 krajów, wspierane przez instytucje badawczo-rozwojowe/ekspertów ds. współtworzą: 1.Przykładowe strategie ponownego wykorzystania wody dla wybranych regionów modelowych, które łączą środki dla ponownego wykorzystania wody uzdatnionej, recyrkulacji wody zatrzymanej oraz akceptacji zainteresowanych stron i konsumentów dla ponownego wykorzystania wody. 2.Zestaw uzupełniających działań pilotażowych dla ponownego wykorzystania wody, które przedstawiają typowe przypadki użycia i które dostosowują, testują i zatwierdzają konkretne rozwiązania do wykorzystania w BSR. Wyniki są przetwarzane w "Zestaw narzędzi do ponownego wykorzystania wody w BSR". Daje on innym władzom lokalnym i przedsiębiorstwom wodnym konkretne wskazówki, jak wspierać ponowne wykorzystanie wody i jest pro-aktywnie i szeroko rozpowszechniany.

Pod względem geograficznym WaterMan koncentruje się na południowych częściach BSR (południowo-wschodnia SE, DK, DE, PL, LT, LV, EE). Ta koncentracja na jednorodnej geologii i krajobrazie sprawi, że partnerskie uczenie się i transfer wiedzy będą bardziej efektywne.

Trzon partnerstwa WaterMan stanowią "praktyczni" partnerzy z poziomu lokalnego (władze lokalne, przedsiębiorstwa wodociągowe), którzy staną się "liderami" w promowaniu ponownego wykorzystania wody w regionie Morza Bałtyckiego. W ramach projektu współpracują oni z ekspertami w danej dziedzinie, którzy dostarczają im niezbędnej wiedzy, która wspiera ich w rozpowszechnianiu wyników projektu wśród innych zainteresowanych władz lokalnych i przedsiębiorstw wodociągowych w Regionie Morza Bałtyckiego.

Green up

Projekt "Green Up" angażuje 3 partnerów społecznych (2 PL i 1 NO), 1 instytucja otoczenia biznesu (EPT), 3 jednostki samorządu terytorialnego oraz 9 placówek edukacyjnych w działania prośrodowiskowe poprzez:

  1. Aktywizację regionalnego zaangażowania obywatelskiego i społecznego w oparciu o organizacje 3 sektora i jednostek powiązanych działających na rzecz młodego pokolenia w regionie Warmii i Mazur oraz Pomorza;
  2. Umiędzynarodowienie działań i postaw przedsiębiorczości organizacji społecznych, obywatelskich i samorządowych oraz podniesienie ich kompetencji do pracy z młodzieżą w dziedzinie zielonego i niebieskiego wzrostu (działania pro-klimatyczne) oraz przeciwdziałaniu ich negatywnym skutkom;
  3. Rozwój długoterminowej strategii ekologicznej, aktywności pro-ekologicznej młodego pokolenia w regionach peryferyjnych;
  4. Tworzenie regionalnej platformy współpracy i dialogu wielostronnego (NGO, jednostki samorządowe, szkoły, młodzież) na rzecz lokalnych społeczności i ochrony środowiska;
  5. Szkoła jako żywe laboratorium zmiany - włączenie środowisk lokalnych w życie szkoły, w edukację ekologiczną i działania środowiskowe.
  6. Kreowanie nowych rozwiązań istniejących problemów oraz wyzwań;
    „Green UP” jest także zwiększenie zaangażowania obywatelskiego oraz praktycznego wpływu młodzieży na podejmowane decyzje lokalne i zmiany w szkołach (9) w 3 JST (na poziomie szkoły i gminy)

PROJEKT W PIGUŁCE

Obszar projektu: Budowanie kultury demokratycznej i zaangażowania obywatelskiego na poziomie lokalnym - Edukacja ekologiczna
Zasięg projektu: lokalny i ponadnarodowy (działanie inwestycyjne w Polsce, know how z Norwegii)
Rola STG ERB: partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 100%
Budżet projektu:  114 969,00 EUR
Budżet STG ERB: 24 490,00 EUR
Konsorcjum projektowe: 5 partnerów organizacje 3 sektora z : 3 z Polski oraz 1 z Norwegii

Sztum Circular Economy

Projekt realizowany w ramach Programu "Środowisko, Energia, Zmiany Klimatu" współfinansowanego z Mechanizmu Finansowego EOG 2014-2021.

Projekt przewiduje działania inwestycyjne i działania miękkie prowadzone równolegle w przeciągu 26-miesięcy nie tylko na obszarze Miasta i Gminy Sztum, ale również z wykorzystaniem doświadczeń i ekspertyzy partnerów z Norwegii, dzięki wsparciu International Development Norway. „Sztum Circular economy” wykorzystuje możliwości transferu wiedzy i dobrych praktyk dot. ochrony środowiska, przedsiębiorczości i wykorzystania GOZ dzięki współpracy z Politechniką Gdańską - Wydziałem Inżynierii Lądowej i Środowiska oraz prowadzi do internacjonalizacji działań angażując gminy dwóch województw oraz partnerów zagranicznych z 5 regionów basenu Morza Bałtyckiego poprzez działania informacyjne i sieciowe prowadzone za pośrednictwem Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk.

Projekt składa się z 4 komponentów opracowanych przez partnerów z Polski i Norwegii, zróżnicowanych pod względem zakresu i treści, które przyczyniają się do tworzenia trwałych warunków dla działalności w dziedzinie Gospodarki o obiegu zamkniętym w Mieście i Gminie Sztum, partycypacji i współpracy ogółu społeczeństwa z lokalnymi podmiotami sfery gospodarki i ochrony środowiska w regionie całego Morza Bałtyckiego.

Poprzez m.in. szkolenia, kampanię edukacyjną, wymianę doświadczeń na rzecz efektywnego działania, zwiększa zdolności potencjału kadrowego i zasobowego w dziedzinie circular economy (GOZ), zapewniając im jednocześnie odpowiednie narzędzia pracy, racjonalizację metod i technik zarządzania, podniesienie efektywności sfery zarządzania odpadami i recyklingiem oraz zwiększa przejrzystość i dostępność lokalnej oferty dla ogółu społeczeństwa. Wykorzystanie innowacyjnych sposobów zaangażowania i edukacji mieszkańców (współudział w zarządzaniu punktem napraw, SferaLab, hackathon) do zarządzania segregacją odpadów w gminie przyczyni się do powstania łatwo transferowanego modelu pobudzania aktywności społecznej i zwiększania poziomów wiedzy zapewniając osiągnięcie głównego celu projektu jakim jest wzmocnienie realizacji gospodarki o obiegu zamkniętym.

Działania na rzecz uelastycznienia funkcjonowania placówki PSZOK dla Sztumu (obejmującą budowę punktu selektywnej zbiórki odpadów w Sztumskim Polu oraz hali naprawczo - magazynowo - wystawienniczej w Sztumie) w zmieniającym się otoczeniu prowadzą do wzrostu nie tylko zdolności do dostosowania do potrzeb społecznych, ale również nawiązania stałej współpracy z lokalnymi podmiotami w sferze rozwoju usług informacyjno-edukacyjnych świadczonych w mieście Sztum. To także lepsza współpraca między sektorem publicznym, naukowym, prywatnym, biznesem i społecznym oraz internacjonalizacja problematyki i promocji dobrych praktyk realizowanych w ramach projektu.

W zakresie infrastruktury poprzez utworzenie punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych tzw. PSZOK  i hali naprawczo - magazynowo - wystawienniczej dąży do tworzenia trwałych warunków dla działalności w dziedzinie GOZ, a zarazem ochrony środowiska i zdrowia mieszkańców Miasta i Gminy Sztum.

Projekt ponadto będzie propagować współpracę regionalną i międzynarodową, w czym ważny udział będą mieć partnerzy polscy i zagraniczni. Zadania realizowane w ramach projektu będą miały miejsce w Polsce i za granicą (Norwegia oraz kraje BSR)


PROJEKT W PIGUŁCE

Obszar projektu: Gospodarka o obiegu zamkniętym, zielony i niebieski wzrost, przeciwdziałanie zmianom klimatu
Czas trwania: 26 miesięcy
Zasięg projektu: lokalny i ponadnarodowy (działanie inwestycyjne w Polsce, know how z Norwegii). Z naciskiem lokalnym lub regionalnym, lecz mający charakter międzynarodowy
Rola STG ERB: partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania 85%
Budżet projektu: 1 169 798,16 EUR
Budżet STG ERB: 67 819,77 EUR
Konsorcjum projektowe: 4 partnerów, w tym 3 z PL oraz 1 z NOR

Contra

Projekt CONTRA gromadzi wiedzę niezbędną do zrównoważonego zarządzania odpadami plażowymi w regionie Morza Bałtyckiego i przeprowadza studia przypadków dotyczące zarządzania odpadami plażowych. Kidzina morska to materiał organiczny wyrzucany na brzeg m.in. oderwana trawa morska lub algi brunatne. Może zakrywać plaże Morza Bałtyckiego przez tygodnie po burzach, gnijąc w nieprzyjemnie pachnącą zupę i wypuszczając składniki odżywcze z powrotem do wody. Zarządzanie odpadami plażowymi to problem dla władz lokalnych i branży turystycznej, w szczególności zachodniego i południowego Bałtyku.

Podsumowanie Projektu

Zarządzanie odpadami dla czystszych plaż

Projekt CONTRA ma na celu zmianę sposobu, w jaki gminy przybrzeżne postrzegają i radzą sobie z kidziną morską, aby pomóc w rozwijaniu wiedzy wymaganej do ich zrównoważonego oczyszczania w ramach zarządzania wodami przybrzeżnymi. Projekt kompiluje zestaw narzędzi do usuwania i używania odpadów plażowych w użyteczny sposób. Zestaw narzędzi ma pomóc gminom wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego zrównoważyć zapotrzebowanie turystów na czyste plaże z ochroną środowiska.

Równoważenie przeciwstawnych interesów i identyfikowanie możliwości ekonomicznych

Obecne praktyki zbierania kidziny morskiej stanowią obciążenie finansowe dla lokalnych społeczności. Metody stosowane do zbierania i utylizacji odpadów plażowych często stoją w bezpośredniej sprzeczności ze środkami ochrony środowiska. Aby rozwiązać ten konflikt i zrównoważyć przeciwstawne interesy, projekt CONTRA przeprowadza rzetelną i wszechstronną ocenę wszystkich środowiskowych, społecznych i ekonomicznych aspektów zarządzania odpadami na plaży w sześciu studiach przypadków. Ocena ta obejmuje ekologiczny wpływ zbierania kidziny morskiej na cykle przemysłowe przetwarzania odpadów plażowych oraz łańcuchy wartości produktów lub usług opartych na kidzinie morskiej. Potencjalne produkty i usługi obejmują nawozy, polepszacze gleby, biowęgiel, biopokrywę, ochronę wybrzeża, produkcję biogazu i poprawę jakości wody.

Sieć współpracy kidziny morskiej

Projekt ustanawia międzynarodową sieć wymiany wiedzy, budowania zdolności, podnoszenia świadomości i promowania opcji wykorzystywania lub nieużywania kidziny morskiej. Konsorcjum składa się z władz publicznych, przedsiębiorstw, środowisk akademickich i organizacji pozarządowych pochodzących z sześciu krajów (Dania, Niemcy, Estonia, Polska, Szwecja, Rosja). Tematycznie konsorcjum zajmuje się systemami morskimi, turystyką przybrzeżną, zrównoważonym rozwojem oraz strukturami administracyjnymi regionu Morza Bałtyckiego.

Strona Projektu


PROJEKT W PIGUŁCE:

Obszar projektu: Niebieski wzrost, ochrona przyrody; działania na rzecz jakości wód Bałtyku, zarządzanie obszarami przybrzeżnymi
Zasięg projektu: europejski lub ponadnarodowy (głównie kraje Morza Bałtyckiego)
Rola STG ERB: partner z własnym budżetem
Poziom dofinansowania: 85%
Budżet projektu: 2.565.180,87 EUR
Budżet STG ERB: 115.353,75 EUR
Konsorcjum projektowe:  Projekt realizowany wspólnie z 14 pełnymi partnerami i 22 partnerami stowarzyszonymi z PL, DK, SE, EST, DE