W ramach działania związanego z organizacją krajowego warsztatu i indywidualnych konsultacji w dniu 7.07.2022 odbyło się spotkanie z przyszłym partnerem regularnego projektu Miastem Malbork. Oprócz pracowników zaangażowanych w przygotowanie projektu w warsztacie wziął udział Burmistrz Miasta Pan Marek Charzewski. W trakcie burzy mózgów i wspólnych rozmów omówiono pomysły jakie mają reprezentanci Malborka oraz jakie są dodatkowe pomysły i możliwości działań w projekcie przedstawione przez reprezentantów Stowarzyszenia, którzy byli po spotkaniu z partnerami projektu seed money.

Działania zaproponowane przez Miasto Malbork:

1. Analiza rodzaju śmieci – badania. Wizyty studyjne przedstawicieli władz i osób odpowiedzialnych za sortowanie śmieci w Malborku
2. Zbieranie plastiku przez mieszkańców i w szkołach (przetworzenie na instalacje i meble drukowane techniką 3D)
3. Prowadzenie zajęć dla dzieci w szkołach i badania skojarzeniowe
4. Wprowadzenie segregacji śmieci w miejscach publicznych w oparciu o intuicyjne śmietniki wydrukowane z plastiku metodą 3D
5. Zmiana polityki miasta do bycia bardziej „eko”
6. Powiadomienia o organizowanych akcjach w aplikacji „Blisko”
7. Akcje typu „challenge”, żeby zachęcić mieszkańców

Miasto Malbork w projekcie SB Nudging będzie starało się działać na obszarze kultury jak i ścieżek turystycznych oraz rowerowych. Jest to propozycja zarówno Stowarzyszenia jak i Miasta Malbork, aby połączyć te dwa sektory, które w przypadku miasta się łączą.

W dniu 20.06.2022 odbyło się już szóste już spotkanie konsorcjum projektu SB Nudging dedykowane rozwoju przyszłego dużego wniosku aplikacyjnego w ramach regularnego naboru nowej perspektywy programu Interreg Południowy Bałtyk 2021-2027.

Motywem przewodnim spotkania było przygotowanie metodologicznej części przyszłej koncepcji i wspólne wypracowanie łatwej do zrozumienia i przekazania definicji projektu, która będzie stanowiła wyznacznik do planowania kolejnych działań i przygotowywanych warsztatów w Szwecji 22.06-23.06). Jest to o tyle ważne gdyż oprócz organizacji pozarządowych przyszłą aplikację będą głownie tworzyć jednostki samorządowe z 4 krajów, które będą realizatorem zarówno planowanych działań miękkich jak i pilotażowych z uwzględnieniem infrastruktury. Bez odpowiedniego zrozumienia przesłanek projektu, nie możliwe będzie jego odpowiednie projektowanie.

W kontekście projektu sama metoda ma innowacyjny charakter – gdyż odnosi się do wzbudzania zachowań pro-ekologicznych i pro-środowiskowych z wykorzystaniem szeroko rozumianych metod socjologicznych i behawioralnych w oparciu o zachęty a nie jak było do tej pory praktykowane w lokalnej perspektywie o systemy nakazowe, bądź zakazy.

Nudging został wprowadzony w 2008 roku przez Richarda Thalera i Cassa Susteina i zdefiniowany jako „każdy aspekt architektury wyboru, który zmienia zachowanie ludzi w przewidywalny sposób bez zabraniania jakichkolwiek opcji lub znaczącej zmiany bodźców ekonomicznych. Aby liczyć się jako zwykły bodziec, interwencja musi być łatwa i tania do uniknięcia. Nudging nie są nakazami. Richard Thaler, zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii za wkład w rozwój nudge w celu zmiany zachowań publicznych. Nudging to podejście, które zmienia zachowanie ludzi poprzez zmianę środowiska podejmowania decyzji, aby wpłynąć na decyzje ludzi przy podejmowaniu decyzji o działaniu. Jego wdrożenie musi być łatwe, tanie i nieobowiązkowe (Thaler i Sustein, 2008). Popychanie wpływa na wybór działań ludzi, nie ograniczając ich możliwości ani nie egzekwując zasad i przepisów. Zamiast tego prowadzi ludzi w pożądanym kierunku przy podejmowaniu decyzji poprzez tworzenie wskazówek w środowisku (Weßel i in., 2019). 

W trakcie spotkania omówiono również konieczność wypracowania wspólnych przyszłych aktywności w oparciu o lokalne potrzeby i wyzwania, przedstawione przykłady inspiracji, które zostaną zaprezentowane w trakcie warsztatów w Szwecji. Przypomniano uczestnikom plan spotkania, konieczność przygotowania prezentacji każdego z miejsc studium przypadku, wcześniejszych konsultacji z zainteresowanymi jednostkami samorządu terytorialnego. Celem tego będzie stworzenie ujednoliconej koncepcji możliwej do rozszerzenia w ramach wspólnych prac.

W piątek 10.06.22 odbyło się kolejne robocze spotkanie partnerów projektu SB Nudging.

Projekt SB Nudging ma na celu uczenie ludzi poprzez wykorzystanie narzędzia "nudging", które można określić jako "popychanie" / "zachęcanie" ludzi do wprowadzania zmian. Poprzez takie działanie można zmniejszyć ilość odpadów i śmieci w miejscach turystycznych i uczynić je bardziej zrównoważonymi dla środowiska. Turyści i odwiedzający muszą zrozumieć wagę środowiska i być bardziej świadomi zrównoważonego środowiska.

W spotkaniu wzięli udział partnerzy ze Szwecji (Skane Nordost), Polski (Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk oraz Gdyńskie Centrum Sportu), Niemiec (EUCC - The Coastal Union Germany) oraz Litwy (Public Institution Rietavas Tourism and Business Information Centre).

Omówione zostały następujące tematy:

1. Uczestnicy warsztatów międzynarodowych
2. Program warsztatów międzynarodowych
3. Umowa partnerska i podpisy

Celem fizycznego spotkania, które odbędzie się w Kristianstad (Szwecja) będzie przygotowanie tzw. dokumentu koncepcyjnego. W trakcie wspólnego warsztatu patrnerzy wraz z potencjalnymi przyszłymi partnerami projektu będą pracować nad całokształtem przyszłej rozbudowanej koncepcji. Ponadto każdy z uczestników będzie miał szansę zapoznania się z poszczególnymi organizacjami.

W trakcie dzisiejszego spotkania online konsorcjum projektu SB Nudging (polsko-litewsko-niemieckiego pod kierownictwem partnerów ze Szwecji) skupiło się głównie na planowaniu i miało okazję przedyskutować agendę zbliżającego się w czerwcu warsztatu dla przyszłych koalicjantów, które odbędzie się w Kristianstad w Szwecji.

Będzie to spotkanie mające charakter otwarty i odbędzie się 22-23 czerwca dla wszystkich rodzajów zainteresowanych beneficjentów, którzy chcieliby sprawdzić i wprowadzić działania nudging w swoim lokalnym środowisku (obejmującym mieszkańców, turystów, specjalistów od ekologii) dążąc do zmniejszenie ilości powstających i powszechnie zalewających nasze obszary śmieci w obszarach Morza Bałtyckiego (zwłaszcza w sezonie).

W ramach tego wydarzenia uczestnicy będą tworzyć zręby nowego wniosku projektowego ukierunkowanego na wprowadzenie Nudging / Zademonstrowanie „narzędzia popychania” w obszarach wrażliwych, określenia jego skuteczności jako metody uzupełniającej/ alternatywnej dla dotychczas prowadzonych działań podnoszących świadomość środowiskową i ekologiczną. Celem będzie również opracowanie strategii nugding dla danego miejsca w obszarach wrażliwych.

CZYM JEST NUDGING?

Definicja nudging: siła perswazji – wykorzystanie ekonomii behawioralnej i architektury wyboru w polityce samorządu terytorialnego w zakresie ochrony środowiska.

Jak to zrozumieć? Nudging to zwiększanie wpływu na zachowanie i wybranie dla uczestnika najłatwiejszej drogi poznawczej, w tym przypadku wymuszenie konkretnych zachowań pro-środowiskowych i pro-ekologicznych. To pewien sposób budowania zachęty dla osoby poddanej jego wpływowi oparciu o opracowane systemy zachęt i perswazji. Nudging/Szturchanie odbiera decyzję i wpływa na podświadome prawidłowe wybory. Może być trikiem, grą lub wyzwaniem w zależności od wybranej formy. W przeciwieństwie do kampanii podnoszących świadomość skupionych na informacji czy wiedzy, tu mamy odczynienia raczej z podświadomym nakłanianiem grupy docelowej do konkretnych zachowań. Mózg nie musi myśleć, musi działać w ukierunkowany sposób zapewniając lepsze efekty działań dążących do zmniejszenia ilości śmieci i zaśmiecania danych lokalizacji.

OBSZARY TEMATYCZNE PRZYSZŁEGO ZASTOSOWANIA 

Patrząc na możliwości partnerów możemy podzielić na 2 lub 3 główne kategorie do których poszukujemy partnerów w kraju i za granicą:

 • Obszary nadmorskie – Plaże (obejmujące: biura turystyczne, firmy zajmujące się gospodarką odpadami, ośrodki sportowe, gminy, turystykę i biznes spożywczy) 

• Przyroda – Główne obszary śródlądowe: obszary leśne, obszary cenne ekologicznie tj. jeziora, rzeki, wysoczyzny, szlaki, ścieżki rowerowe i rowerowe (w tym: firmy zajmujące się gospodarką odpadami, władze lokalne, biura turystyczne, lokalna organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną środowiska i gospodarką leśną, jak park, lasy) 

• Kultura – korzenie publiczne, atrakcje historyczne i kulturowe) – (włączając władze lokalne, muzea, domy kultury, skanseny, instytucje historyczne, turystykę i branżę spożywczą) 

Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani projektem – proszę skontaktujcie się z biurem Stowarzyszenia w celu omówienia szczegółów!

Rozpoczęliśmy realizację projekt pn. SB Nudging – Nudging in the South Baltic Region”, którego liderem jest Szwecja (EU-office Skåne Northeast) w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Gmin RP Euroregion Bałtyk, Gdyńskim Centrum Sportu, Public Institution Rietavas Tourism and Business Information Centre (Litwa) oraz EUCC - The Coastal Union Germany (Niemcy). Projekt jest finansowany w ramach środków zalążkowych (seed money) programu Południowy Bałtyk. Problematyka jaką podejmuje projekt to zachowanie czystości w miejscach odwiedzanych przez ludzi.

Powszechne zaśmiecanie to dolegliwość wielu krajów i z tym aspektem zmierzymy się w niniejszym projekcie podejmując próbę zmiany zachowań w społeczeństwie poprzez ciekawe techniki behawioralne. Na ostatnim spotkaniu, które odbyło się 9 maja br. w formie online wszyscy partnerzy zaprezentowali kwestie najbardziej palące w obszarze zanieczyszczania śmieciami.

Patrząc na możliwości partnerów możemy wyróżnić 2 lub 3 główne obszary najbardziej narażone na zanieczyszczenia:

• Obszary nadmorskie –  w tym głównie plaże (angażując do współpracy: biura turystyczne, firmy zajmujące się gospodarką odpadami, ośrodki sportowe, gminy, turystykę i biznes spożywczy)

• Obszary przyrodnicze – główne obszary śródlądowe: obszary leśne, obszary cenne ekologicznie tj. jeziora, rzeki, wysoczyzny, szlaki, ścieżki rowerowe (angażując do współpracy: firmy zajmujące się gospodarką odpadami, władze lokalne, biura turystyczne, lokalne organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną środowiska i gospodarką leśną, parki, lasy)

• Kultura – obszary publiczne, atrakcje historyczne i kulturowe (angażując do współpracy: władze lokalne, muzea, domy kultury, skanseny, instytucje historyczne, turystyczne i branżę spożywczą)

Projekt SB Nudging to przede wszystkim wprowadzenie innowacyjnej metody / Zademonstrowanie narzędzi w obszarach wrażliwych / Określenie skuteczność metody w obszarach wybranych / Opracowanie strategii metody w obszarach wrażliwych/ testowanie małych inwestycji pilotażowych.

Kolejne kroki będą kierować partnerów w stronę stworzenia dużej aplikacji projektowej złożonej jesienią do programu Interreg Południowy Bałtyk - stały nabór.

Ciekawe działania przed nami i ważne wyzwania społeczne!

W dniu dzisiejszym 07.05.2022 odbyło się kolejne spotkanie partnerskie zespołu przygotowującego aplikacje SB Nudging w formule online, w którym wzięli udział przedstawiciele z Polski, Litwy i Szwecji.

Spotkanie poprowadził Ludvig Einarsson reprezentujący EU-coordinator EU Office Skåne Northeast, lider dotyczasowego projektu środków zalążkowych programu Interreg Południowy Bałtyk.

W trakcie spotkania skupiono się na podsumowaniu wiedzy, danych i inspiracji zdobytych podczas warsztatów w Kristianstadu (Szwecja), które posłużą do stworzenia dokumentu koncepcyjnego nowej aplikacji i szczegółowego zaplanowania poszczególnych zestawów zadań w ramach tworzonej większej inicjatywy przyszłego regularnego projektu.

W trakcie spotkania zwrócono uwagę na powiązanie przyczyno-skutkowe pomiędzy poszczególnymi miejscami studium przypadku i konieczności budowania wspólnych porównywalnych rozwiązań, które będą następnie testowane w różnych krajach Morza Bałtyckiego.

Przyszła aplikacja ma odpowiedzieć na specyficzne wyzwania:

- zmniejszenie ilości niesortowanych śmieci (ogólne odpady powstałe w wyniku działalności człowieka);

- ograniczenie wandalizmu miejskiego i poszanowania mienia publicznego (turyści i mieszkańcy)

- wprowadzenie systemu zachęt i nagród za pozytywne działania;

- wymuszanie intuicyjnych zachowań i nawyków ludzi zamiast systemów nakazów czy zwykłej edukacji;

- ujednolicenie działań, gdyż dotychczasowe działania pro-środowiskowe mają charakter punktowy: każda akcja tworzona przez inny sektor, np. szkoły, gminy – brak koordynacji i spójności działań

- włączenie społeczne różnych grup wiekowych (integracja międzypokoleniowa): osób starszych, dzieci, młodzieży

- zwiększenie społecznej odpowiedzialności za dobro wspólne (tereny zielone) i mienie (dobro publiczne)

- większej odpowiedzialności biznesu, firm lokalnych

Co chcemy osiągnąć rozwijając dalej koncepcję?

- uatrakcyjniać i proekologiczną przestrzeń miejską

- nagradzać osoby zaangażowane w pozytywną zmianę za ich wysiłek

- identyfikować mieszkańców i przyjezdnych terytorialnie z danym miejscem

- zachęcać ludzi do ograniczania zaśmiecania miasta w sezonie (podwójna ilość śmieci w śmietnikach i poza nimi)

- namawiać ludzi do sprzątania po sobie, zwierzętach i zwierzętach domowych

- nakłonić ludzi do intuicyjnego segregowania śmieci

- pokazać, że jednostki samorządu terytorialnego regionu mogą być miastami ekologicznym i innowacyjnym stosującymi najnowsze metody i trendy.

Zespół partnerski czeka pracowity okres wakacyjny, gdyż jego zadaniem będzie obecnie zgrupować te wszystkie wyzwania i potrzeby i stworzyć aplikację, która będzie w stanie zgromadzić silne partnerstwo na rzecz wdrożenia odpowiednich rozwiązań i zawierać odpowiedzi i dedykowane działania na rzecz osiągnięcia tych celów, a zarazem spełniać kryteria przyszłego programu oraz konkursu tematycznego.

Ponad 20 uczestników z 3 krajów wzięło aktywny udział w konferencji startowej projektu i rozpoczęciu prac nad nową inicjatywą pod nazwą SB NUDGING, zaciekawionych tą multidyscyplinarną dziedziną zapoczątkowaną przez Skane Nordost i ich grupę Turystyczną, chcąc poszerzyć swoją wiedzę nad tą innowacyjną koncepcją i możliwością jej zastosowania w celu zmniejszenia poziomu zanieczyszczenia naszych obszarów lokalnych i miejsc publicznych w obszarze Południowego Bałtyku.

Spotkanie w dn. 22.04 w formie online rozpoczęło się od przywitania przez gospodarzy i inicjatorów koncepcji środków zalążkowych – Szwedzką organizacje parasolową – EU SKANE NORDOST, której pracownicy podziękowali zebranym za ich wkład w powstanie wniosku i zaprosili do udziału przy współtworzeniu regularnego projektu w ramach nowej perspektywy Programu Interreg Morzą Bałtyckiego 2021-2027. Dokonano jednocześnie prezentacji czym sama koncepcją jest i jak według założeń powinna sprzyjać celom pro-środowiskowym i pro-ekologicznym.

Ważnym elementem spotkania była prezentacja inspiracji i dobrych praktyk zrealizowanych podobnych działań w poszczególnych krajach.

Przykłady ze Szwecji:

a) Jak zredukować negatywny ślad w przyrodzie – przykład działań z grupy Turystycznej w Skanii, Szwecja przedstawiona prezentacja przez Josefine Carlsson;

b) Doświadczenie z projektu „Nudge”, z pkt widzenia jednostek samorządu terytorialnego Skanii (organizacja członkowska gmin w Skanii), zaprezentowana przez Matildę Gradin. Podczas tej sesji uczestnicy dowiedzieli się więcej o tym, jak przedsiębiorstwa korzystają z narzędzia nudging. Głównym celem projektu „Nudge” jest efektywność energetyczna w małych i średnie przedsiębiorstwa w branżach szczególnie narażonych podczas pandemii. Grupą docelową mogą być biznesy związane z turystyką jak hotele i restauracje oraz przemysł wytwórczy. 

c) Jak zachować szwedzkie góry czyste - Fundacja Keep Sweden Tidy i Szwedzkie Stowarzyszenie Turystyczne, Anna Ehn i Daniel Skog. Podczas tej sesji szwedzka organizacja „Utrzymuj Szwecję w porządku” bedąca lokalna organizacją non-profit, która promuje recykling i zwalczanie negatywnego odziaływania na środowisko, ukazała jak w praktyce zastosować metode Nudge i ograniczyć zaśmiecanie poprzez kampanie społeczne i edukację ekologiczną. W trakcie wystąpienia przedstawiciele organizacji odpowiedzieli na szereg pytań zebranych i podzielili się swoimi doświadczeniami z redukcji śmieci w miejscowości turystycznych w szwedzkich górach. 

d) Przykład szwedzkiego Filmu „Zostaw tylko ślady” to film dokumentalny o innowacji przez Turystyka w Skanii w Szwecji. W filmie uczestnicy z różnymi doświadczenie i wiedza uczestniczą w warsztatach innowacyjnych w Park Narodowy Söderåsen w południowej Szwecji. Misją było zbadanie, czy… udało się zwiększyć więź zwiedzających z naturą, a tym samym zmniejszyć ich negatywny ślad w naturze. 

Podczas tej sesji dodatkowo Grupa Turystyczna w Skanii podzieliła się z uczestnikami swoimi doświadczeniami tworząc ten film, dlaczego stworzyli film, czego się nauczyli, jak Turystyka w Skanii opiera się na innowacjach i narzędziach podpowiadania. 

Film dostępny pod adresem: https://tourisminskane.com/sv/om-oss/oppen-innovation/uppdrag-fotspar

Druga część spotkania to dalsza wymiana dobrych praktyk w oparciu o doświadczenia:

w Niemczech 

e) Zachęcanie do zapobiegania zaśmiecaniu – przykład w Meklemburgii Pomorze Przednie, Niemcy, EUCC-D Jane Hoffman 

w Litwie

f) Przykład z gminy Rietavas, Litwa, Rasa Baliulevičienė, Centrum Informacji Turystycznej i Biznesowej Rietavas Podczas tej sesji uczestnicy dowiedzieli się więcej o tym, jak wygląda gmina Rietavas współpraca z dbaniem o przestrzenie publiczne i jakie sag łowne obszary wyzwań w tej dziedzinie.

w Polsce

g) Eco Diving Day - przykład z gminy Miasta Gdyni, przedstawiony przez Aleksandrę Wójcik, rep. Gdyńskie Centrum Sportu oraz Miasto Gdynia. Podczas tej sesji Miasto Gdynia podzieli się przykładem wydarzenia organizowanym przez miasto wraz z festiwalem edukacyjnym dla dzieci i młodzieży. Przykład pokazuje, jakie odpadki można znaleźć na dnie zatoki, blisko brzegu i jak można angażując znaczne rzesze mieszkańców im przeciwdziałać. Przykład pokazuje również, w jaki sposób można wykorzystać inicjatywę, aby: edukować i zmieniać zachowania, zaczynając od najmłodszych, a kończąc na dorośli ludzie. 

h) Przykłady dobrych praktyk i wyzwań zebrane przez Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk pokazujące dotychczasowe działania prowadzone na terenie północnej Polski przez poszczególne samorządy oraz znajdujące się na ich terenie jednostki. To także prezentacja potencjalnego miejsca pilotażowego jakim byłaby Gmina Miasta Malbork, która wyraziła chęć włączenia się w tę inicjatywę.

Spotkanie zakończyło się zaproszeniem do dalszej pracy nad rozwojem koncepcji i udziałem w kolejnych dedykowanych spotkaniach w formule online.