Już 9 września 2026 r. partnerzy projektu CONE spotkają się w Wejherowie podczas wizyty studyjnej poświęconej rozwiązaniom opartym na naturze, lokalnym pilotażom oraz wykorzystaniu metody Urban Living Lab w działaniach samorządów.
Projekt CONE koncentruje się na tworzeniu ekologicznych rozwiązań odpowiadających na lokalne wyzwania klimatyczne. Jego ważnym elementem jest angażowanie mieszkańców, samorządów, ekspertów, środowiska naukowego i sektora prywatnego we wspólne projektowanie, testowanie oraz ocenę rozwiązań, które mogą zwiększać odporność miast i gmin na skutki zmian klimatu.
W programie przewidziano:
prezentację Ekofabryka Wejherowo Sp z o.o. i jej działalności,
poznanie pilotaży realizowanych w ramach projektu CONE,
rozmowę o doświadczeniach z wdrażania rozwiązań opartych na naturze,
spotkanie partnerów projektu i omówienie kolejnych etapów współpracy,
wymianę wiedzy na temat możliwości stosowania podejścia Living Lab w małych i średnich miastach oraz gminach.
W projekcie CONE Living Lab jest rozumiany jako środowisko wspólnej pracy nad rozwiązaniami dla miasta. Proces obejmuje analizę lokalnych potrzeb i barier, wspólne projektowanie pomysłów, ich testowanie, zbieranie informacji zwrotnych oraz ocenę możliwości dalszego wykorzystania i przeniesienia do innych miejsc.
Wizyta w Wejherowie będzie okazją, aby zobaczyć lokalne działania w praktyce i porozmawiać o tym, jak rozwiązania oparte na naturze mogą wspierać:
adaptację do zmian klimatu,
zwiększanie odporności lokalnych społeczności,
lepsze wykorzystanie danych w planowaniu,
udział mieszkańców w podejmowaniu decyzji,
tworzenie rozwiązań możliwych do zastosowania również w innych gminach.
Spotkanie partnerów pozwoli także skonfrontować założenia projektu z doświadczeniami lokalnymi oraz zebrać wiedzę potrzebną do dalszego rozwijania, udoskonalania i upowszechniania pilotaży.
Data: 9 września 2026 r. Miejsce: Wejherowo Początek wizyty: Ekofabryka Temat: rozwiązania oparte na naturze i miejskie żywe laboratoria
Raport o lokalnych ramach polityki dla Nature-based Solutions – fundament działań projektu CONE
Miasta Europy Środkowej coraz częściej stają przed wyzwaniem łączenia rozwoju urbanistycznego z ochroną środowiska oraz adaptacją do zmian klimatu. Odpowiedzią na te potrzeby jest opracowywana w ramach projektu CONE – Cities of Nature wspólna Strategia Urban Greening Plans dla małych i średnich miast. Dokument, wpisujący się w założenia Strategii UE na rzecz Bioróżnorodności 2030, ma wspierać samorządy w skuteczniejszym uwzględnianiu przyrody w procesach planowania przestrzennego oraz tworzeniu bardziej odpornych, zielonych i przyjaznych mieszkańcom miast. Jednocześnie projekt promuje współpracę pomiędzy administracją, ekspertami i lokalnymi społecznościami, pokazując, że wspólne działania są kluczem do skutecznego wdrażania rozwiązań opartych na przyrodzie.
Jednym z pierwszych etapów prac nad tą strategią jest raport „Report on Local Policy Frameworks for NBS and the Development of 5 ‘Model Regions’”, opracowany w ramach projektu CONE – Cities of Nature: Nature-based Solutions in Urban Living Labs. Publikacja stanowi praktyczne kompendium wiedzy dla samorządów, ekspertów oraz partnerów projektu przygotowujących i realizujących inwestycje wykorzystujące Nature-based Solutions (NBS). Jej celem jest uporządkowanie europejskich i krajowych ram prawnych oraz strategicznych, które należy uwzględnić podczas planowania i wdrażania działań opartych na przyrodzie.
Raport wyjaśnia, czym są Nature-based Solutions oraz przedstawia definicje funkcjonujące na poziomie Komisji Europejskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych i Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Omawia również najważniejsze pojęcia związane z NBS, ich klasyfikację oraz praktyczne zastosowanie w planowaniu i rozwoju miast.
Istotną część opracowania stanowi analiza europejskich dokumentów strategicznych i aktów prawnych, które tworzą podstawy wdrażania rozwiązań opartych na przyrodzie. Autorzy przedstawiają również przegląd krajowych ram prawnych i strategicznych obowiązujących w pięciu państwach uczestniczących w projekcie – Polsce, Czechach, Włoszech, Słowenii i na Węgrzech – wskazując ich znaczenie dla rozwoju lokalnych polityk wspierających zieloną transformację miast.
Raport koncentruje się na rozwiązaniach dotyczących trzech kluczowych obszarów: gospodarowania wodami opadowymi, ograniczania skutków miejskich wysp ciepła oraz zarządzania rzekami i terenami nadrzecznymi. Dzięki temu stanowi praktyczne wsparcie dla samorządów przygotowujących działania związane z adaptacją do zmian klimatu oraz zwiększaniem odporności miast na współczesne wyzwania środowiskowe.
Publikacja jest jednym z podstawowych dokumentów opracowanych w ramach projektu CONE i stanowi punkt wyjścia do kolejnych analiz oraz działań prowadzących do opracowania wspólnej strategii wspierającej wdrażanie Nature-based Solutions w miastach Europy Środkowej.
7 lipca 2026 r. w Wejherowie odbyło się spotkanie partnerskie projektu CONE - Współtworzenie rozwiązań opartych na naturze na obszarach miejskich. Wydarzenie było okazją do podsumowania dotychczasowych działań, wymiany doświadczeń oraz omówienia kolejnych etapów wdrażania rozwiązań opartych na naturze (Nature-based Solutions, NbS).
Jednym z najważniejszych elementów spotkania było wydarzenie Living Lab, czyli „żywe laboratorium” – przestrzeń, w której mieszkańcy, samorząd, eksperci i partnerzy projektu wspólnie tworzą oraz testują rozwiązania odpowiadające na lokalne wyzwania.
W ramach Living Lab uczestnicy wspólnie sadzili rośliny w powstającym ogrodzie deszczowym przy ul. Śmiechowskiej 8 w Wejherowie – pierwszym pilotażu NbS realizowanym w ramach projektu CONE.
Jeszcze niedawno teren ten był niezagospodarowaną przestrzenią, w której zidentyfikowano problemy związane z gospodarowaniem wodami opadowymi. Dzięki współpracy miasta, mieszkańców i partnerów projektu miejsce to zmienia się w zieloną przestrzeń pokazującą, jak rozwiązania oparte na naturze mogą wspierać retencję wody oraz poprawiać jakość miejskiego otoczenia.
Powstający ogród deszczowy będzie pełnił funkcję demonstracyjną – jako miejsce, w którym mieszkańcy Wejherowa będą mogli zobaczyć w praktyce, jak działają rozwiązania NbS oraz jakie korzyści mogą przynosić lokalnej społeczności. Jednocześnie będzie to przykład działań adaptacyjnych, które mogą być wykorzystywane również w innych obszarach miejskich.
„To miejsce pilotażowe, tzw. żywe laboratorium, które ma nam posłużyć jako przykład ogrodu deszczowego na terenie miasta Wejherowa. Każdy będzie mógł przyjść i zobaczyć, jak takie rozwiązanie wygląda w rzeczywistości. Liczymy, że podobnych działań pojawi się w mieście więcej” – podkreślają przedstawiciele miasta Wejherowo.
Podczas wydarzenia mieszkańcy mieli możliwość aktywnego udziału w tworzeniu nowej zielonej przestrzeni. Wspólne działania były nie tylko elementem realizacji pilotażu, ale również przykładem podejścia partycypacyjnego, które jest jednym z kluczowych założeń projektu CONE.
NbS Working Group - współpraca i planowanie kolejnych działań
W ramach spotkania odbyło się również NbS Working Group Meeting. Była to przestrzeń do rozmowy o dalszym rozwoju rozwiązań opartych na naturze w Wejherowie oraz o współpracy z lokalnymi interesariuszami.
Uczestnicy omawiali m.in. zaangażowanie mieszkańców i przedstawicieli samorządu w kolejne działania, przygotowanie następnych pilotaży oraz możliwości wykorzystania doświadczeń zdobytych podczas realizacji projektu. Dyskusje dotyczyły również planowanych działań synergicznych projektu CONE na jesień 2026 r.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele STG ERB, miasta Wejherowo, Politechnika Gdańska oraz zaproszeni goście.
Spotkanie projektowe w Tolkmicku – projekt CONE
Spotkanie w Tolkmicku poświęcone realizacji projektu CONE było kolejnym krokiem w przygotowaniu pilotażowego wdrożenia rozwiązań opartych na przyrodzie. Rozmowy koncentrowały się na organizacji działań oraz dalszych etapach realizacji inwestycji, która ma łączyć funkcje środowiskowe, edukacyjne i społeczne w przestrzeni lokalnej.
23 czerwca 2026 r. w Tolkmicku odbyło się spotkanie projektowe dotyczące realizacji działania pilotażowego w ramach projektu CONE, współfinansowanego z programu Interreg Central Europe.
W wydarzeniu uczestniczyli partnerzy projektu, eksperci oraz przedstawiciele lokalnych instytucji i interesariuszy zaangażowanych w proces przygotowania i wdrażania inwestycji. Spotkanie miało charakter roboczy i stanowiło element bieżącej koordynacji działań związanych z realizacją pilotażu w Tolkmicku.
Realizowane w Tolkmicku działanie pilotażowe stanowi zintegrowaną demonstrację rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-Based Solutions), których celem jest wspieranie adaptacji do zmian klimatu oraz poprawa jakości zarządzania wodami opadowymi w przestrzeni miejskiej. Projekt łączy komponent infrastrukturalny, edukacyjny oraz partycypacyjny, tworząc spójny model wdrożeniowy możliwy do zastosowania w innych gminach i miastach regionu.
Centralnym elementem przedsięwzięcia jest budowa ogrodu deszczowego na terenie Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Tolkmicku. Obiekt pełni funkcję retencyjno-infiltracyjną, umożliwiając czasowe zatrzymanie i naturalne oczyszczanie wód opadowych. Rozwiązanie to wpisuje się w podejście zielonej infrastruktury i stanowi przykład praktycznego zastosowania działań adaptacyjnych w skali lokalnej.
W ramach pilotażu przewidziano również elementy infrastrukturalne poprawiające dostępność terenu oraz integrujące nową przestrzeń z istniejącym układem szkoły i infrastruktury sportowej. Istotnym elementem projektu jest stworzenie przestrzeni edukacyjnej, która umożliwi prezentację funkcjonowania rozwiązań opartych na przyrodzie, w tym działań wspierających edukację ekologiczną oraz materiałów informacyjnych i interpretacyjnych w terenie.
Projekt realizowany jest zgodnie z metodyką Living Lab, zakładającą aktywne włączenie użytkowników końcowych i interesariuszy w proces współtworzenia i testowania rozwiązań. Podejście to umożliwia lepsze dopasowanie działań do lokalnych potrzeb oraz wzmacnia społeczne zakorzenienie inwestycji.
Projekt CONE realizowany jest przez partnerstwo międzynarodowe, w tym m.in. APC ERB oraz GUT, które wspierają rozwój i wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie w regionie Europy Środkowej i Bałtyku.
Działanie pilotażowe w Tolkmicku pełni funkcję demonstracyjną i stanowi przykład wdrożenia koncepcji NBS w warunkach małego miasta. Zebrane doświadczenia będą podstawą do dalszej wymiany wiedzy oraz potencjalnej replikacji rozwiązań w innych lokalizacjach.
Realizacja projektu wpisuje się w szerszy proces transformacji podejścia do gospodarowania wodami opadowymi oraz kształtowania przestrzeni publicznych w kontekście zmian klimatu. Łączenie infrastruktury zielonej, działań edukacyjnych oraz partycypacji społecznej pozwala na tworzenie rozwiązań trwałych, funkcjonalnych i odpowiadających na lokalne potrzeby. Działanie pilotażowe stanowi istotny krok w kierunku budowania bardziej odpornych i zrównoważonych miast oraz gmin w regionie Europy Środkowej.
Projekt Cone - wyjazd studyjny na Węgry i do Słowenii
W dniach 9-12.06.2026, w ramach projektu CONE, przedstawiciele z Wejherowa, Sztumu, Tolkmicka, STG ERB i Politechniki Gdańskiej brali udział w wyjeździe studyjnym na Węgry i do Słowenii pełniąc rolę ekspertów oceny i ewaluacji rozwijanych pilotaży praktycznych rozwiązań opartych na naturze. Celem wizyty była wzajemna wymiana doświadczeń, podsumowanie i koordynacja dotychczasowych działań projektowych w 5 krajach Europy Centralnej oraz poznanie dobrych praktyk i pilotażowych rozwiązań opartych na naturze.
W Budapeszcie mieliśmy okazję zapoznać się z rozwiązaniami zwiększającymi odporność miast z wykorzystaniem drzew i wpływie tworzenia zielonych stref przestrzeni miejskiej, szczególnie w okresach wysokich temperatur i niedoborów wody.
W Jászberény poznaliśmy sposoby walki z siłami natury, zatrzymywania wody w zbiornikach oraz dopływach miejskiej rzeki, które pomagają zwiększać odporność miast na skutki suszy i gwałtownych zjawisk pogodowych.
Następnie odwiedziliśmy Studenice, gdzie lokalne władze zaprezentowały działania związane z ograniczaniem skutków wylewającej rzeki oraz przeciwdziałania osuwaniu się brzegów.
Szczególnie cieszy nas fakt, że w wyjeździe uczestniczyli przedstawiciele lokalnych samorządów, którzy wdrażają i planują dedykowane rozwiązania w lokalnych społecznościach wierzymy, że zdobyta wiedza i doświadczenia, zostaną wykorzystane przy kolejnych inicjatywach czyniąc nasze miasta i gminy bardziej zrównoważonymi i odpornymi
To były dwa intensywne dni pełne inspirujących spotkań, wymiany doświadczeń i praktycznej wiedzy na temat adaptacji do zmian klimatu oraz rozwiązań opartych na naturze.
Kolejny milowy krok zrobiony - wykonanie ogrodu deszczowego w Tolkmicku w ramach projektu CONE nabiera rozpędu
Dnia 8.06.2026 r. doszło do podpisania ważnej umowy przez przewodniczącego Zarządu Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk dr. Michała Missana. Umowa dotyczy przekazania w formie użyczenia na rzecz Stowarzyszenia przez władze Gminy i Miasta Tolkmicka nieruchomości na potrzeby realizacji w ramach projektu CONE ogrodu deszczowego.
Ogród deszczowy w Tolkmicku
W ramach projektu na terenie Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Tolkmicku powstanie ogród deszczowy. Inwestycja realizowana jest w ramach pilotażu NBS (Nature-Based Solutions) pn. „Projektowanie i budowa systemu drenażu infiltracyjnego dla wody deszczowej wraz z nasadzeniem zieleni z wykorzystaniem metody Living Lab”, współfinansowanego z Programu Interreg Central Europe 2021–2027.
Ideą przedsięwzięcia jest tworzenie ogrodów deszczowych w przestrzeni zurbanizowanej, przekształcanie przestrzeni publicznej oraz zagospodarowanie terenu we współpracy z mieszkańcami, z wykorzystaniem rozwiązań NBS oraz metody „żywego laboratorium”.
Rozwiązanie dla lokalnych wyzwań
przeciwdziałanie zjawisku betonizacji,
ograniczanie efektu miejskich wysp ciepła poprzez zwiększenie ilości zieleni,
zazielenianie silnie zurbanizowanych obszarów,
aktywizacja mieszkańców w działania proekologiczne i na rzecz ochrony klimatu,
przywracanie bioróżnorodności poprzez tworzenie siedlisk dla lokalnej fauny i flory.
W ramach przedsięwzięcia, oprócz wykonania ogrodu deszczowego, zostanie zrealizowane przejście w łączniku pomiędzy budynkiem szkoły, a halą sportową, które ułatwi uczniom oraz mieszkańcom dostęp do ogrodu. Ponadto powstanie ścieżka sensoryczna oraz tablice informacyjne prezentujące rozwiązania oparte na naturze (NBS).
Istotnym elementem pilotażu będą również warsztaty ko-kreacyjne dla mieszkańców Tolkmicka, polegające na aktywnym uczestnictwie w tworzeniu ogrodu deszczowego. Ich celem jest zwiększenie świadomości społecznej w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz popularyzacja rozwiązań opartych na naturze.
Jak będzie wyglądał ogród deszczowy
Ogród deszczowy zostanie wykonany w formie zagłębienia terenowego (niecki infiltracyjnej) o głębokości około 30 cm. Jego podstawową funkcją będzie czasowe retencjonowanie wód opadowych, ich podczyszczanie poprzez filtrację w warstwach gruntu oraz stopniowe wsiąkanie do podłoża.
Przyjęte rozwiązanie zakłada możliwie naturalny charakter systemu, bez ingerencji w istniejące warstwy gruntu poniżej strefy wegetacyjnej roślin. Infiltracja będzie odbywać się bezpośrednio do gruntu rodzimego. Nie przewiduje się naruszania głębszych warstw geologicznych ani wykonywania szczelnych izolacji dna ogrodu.
Powierzchnia niecki ogrodu deszczowego wyniesie ok. 180,5 m². Wody opadowe będą doprowadzane do ogrodu za pomocą systemu rynnowego wykonanego w formie otwartego, nieprzepuszczalnego kanału. Kanał zostanie wykonany z trwałych materiałów odpornych na działanie wody i warunków atmosferycznych.
Dno i skarpy kanału zostaną odpowiednio wyprofilowane, aby zapewnić stabilny przepływ wody w kierunku ogrodu deszczowego. W celu ograniczenia prędkości przepływu zastosowane zostaną elementy spowalniające, takie jak wystające kostki kamienne. Kanał będzie również pełnił funkcję estetyczną i krajobrazową, harmonijnie wpisując się w zagospodarowanie terenu.
Na dnie niecki wykonana zostanie warstwa stabilizacyjna z płukanego żwiru. Poniżej znajdzie się warstwa wegetacyjna o grubości około 30 cm, składająca się z mieszanki ziemi urodzajnej oraz płukanego piasku. Warstwy te zapewnią odpowiednie warunki do rozwoju roślinności oraz umożliwią skuteczną retencję i infiltrację wód opadowych.
System nie będzie wykorzystywał kanalizacji deszczowej jako podstawowego odbiornika wód opadowych. Ewentualne rozwiązania awaryjne przewidziano wyłącznie na potrzeby opadów o charakterze ekstremalnym.
Nasadzenia roślinne
W ramach inwestycji wykonane zostaną nasadzenia w obrębie ogrodu deszczowego oraz w jego bezpośrednim otoczeniu. Zastosowane zostaną krzewy i byliny ozdobne tolerujące okresowe zalewanie wodami opadowymi i roztopowymi.
Dobór gatunków będzie uwzględniał odporność zarówno na nadmiar wilgoci, jak i okresowe susze oraz warunki miejskie. Kompozycje roślinne zostaną zaprojektowane w sposób zapewniający wysokie walory estetyczne przez cały rok, dzięki zróżnicowaniu wysokości roślin, struktur oraz terminów kwitnienia.
Realizacja inwestycji została podzielona na dwa etapy:
Etap I – opracowanie projektu technicznego i planowanie ogrodu deszczowego Etap został zakończony w maju 2026 r.
Etap II – wykonanie robót budowlanych i nasadzeń Zakończenie realizacji tego etapu planowane jest do końca października 2026 r.
Wykonanie przejścia w łączniku szkoły i hali sportowej
W ramach projektu zostanie również wykonane przejście w łączniku pomiędzy budynkiem szkoły a halą sportową, ułatwiające dostęp do ogrodu deszczowego.
Zakres prac obejmuje:
wykonanie projektu architektoniczno-budowlanego,
uzyskanie wymaganych pozwoleń i uzgodnień,
dostawę oraz montaż drzwi aluminiowych,
wykonanie utwardzonej nawierzchni po stronie zewnętrznej łącznika,
dostosowanie przejścia do potrzeb osób z niepełnosprawnościami poprzez likwidację barier architektonicznych.
Warsztaty ko-kreacyjne dla mieszkańców, ścieżka sensoryczna i tablice informacyjne.
W ramach zadania w miesiącu wrześniu przeprowadzone zostaną warsztaty ko-kreacyjne dla mieszkańców Tolkmicka, obejmujące wspólne nasadzenia roślin w strefie ogrodu deszczowego. Działania te mają na celu przybliżenie mieszkańcom miasta i gminy Tolkmicko idei ogrodów deszczowych, ich funkcji, sposobu działania oraz znaczenia dla zwiększania odporności miast na skutki zmian klimatu.
W ramach działania wykonane zostaną również tablice informacyjne oraz ścieżka sensoryczna, których celem będzie prezentacja rozwiązań opartych na naturze i ich znaczenia dla środowiska.
Wszystkie prace związane z realizacją zadania powinny zostać zakończone najpóźniej do 31 października 2026 r. Łączny koszt wykonania ogrodu deszczowego wraz z pozostałymi elementami wynosi około 140 tys. zł.
Tydzień pod znakiem projektu CONE
Za nami ważne spotkanie dotyczące realizacji działania pilotażowego w Tolkmicku
W dniach 27 oraz 30 marca 2026 r. odbyły się spotkania związane z realizacją projektu CONE.
27 marca spotkaliśmy się w gronie przedstawicieli Stowarzyszenia, Politechnika Gdańska oraz Urząd Miasta i Gminy w Tolkmicku, aby dopracować koncepcję budowy ogrodów deszczowych i systemu zagospodarowania wód opadowych.
Co planujemy?
walkę z betonozą
ograniczenie miejskich wysp ciepła
więcej zieleni w przestrzeni publicznej
działania z udziałem mieszkańców
wsparcie bioróżnorodności
Projekt zakłada wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań opartych na przyrodzie (NBS) oraz współpracę z mieszkańcami w formule „żywego laboratorium”.
Działamy dla bardziej zielonego i odpornego na zmiany klimatu Tolkmicka!
W dniu 30 marca 2026 r. odbyło się spotkanie całego konsorcjum projektowego. W jego trakcie podsumowano dotychczas zrealizowane działania, omówiono aktualny stan prac oraz wyznaczono kierunki dalszej realizacji projektu.
CONE na XI Europejskim Forum Samorządów
W dniach 2-3 marca, podczas międzynarodowego wydarzenia - XI Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach został zaprezentowany projekt #Cone.
Jako Partner Instytucjonalny Wydarzenia zaprosiliśmy przedstawicieli naszych gmin członkowskich oraz ich ekspertów do rozmowy o nasilających się i systemowych zagrożeniach hydrologicznych w północnej Polsce oraz regionie Południowego Morza Bałtyckiego
Eksperci panelu Tomasz Sielicki Burmistrz Braniewa, Jacek Wolski- Burmistrz Nowego Miasta Lubawskiego, Prof. @Magdalena Gajewska - Politechnika Gdańska, Anna Wołodźko - Urząd Miasta Gdańska oraz Jakub Bornus - Wójt Gminy Braniewa poruszyli istotne kwestie wokół rozwiązań opartych o naturę, metodach i założeniach projektu CONE.
Podkreślili również ogromne znaczenie i narzędzia, którymi dysponują Wody Polskie.
Na koniec paneliści wspólnie podkreślili znaczenie wody oraz zaapelowali o wdrażanie rozwiązań, które pomagają nam ją w miastach i gminach zatrzymywać, a następnie powtórnie wykorzystywać.
