Circular MuSe w Kalmarze - partnerzy planują kolejne działania, samorządowcy poznają rozwiązania w praktyce

Drugi dzień Circular MuSe Study Trip & All-partner Meeting w Kalmarze połączył pracę partnerów nad kolejnymi etapami projektu z wizytami studyjnymi skierowanymi do przedstawicieli samorządów. Partnerzy skupili się m.in. na przygotowaniu szkoleń i mentoringu, rozwoju Circular MuSe Knowledge Hub oraz wykorzystaniu rezultatów projektu po jego zakończeniu. Część studyjna pozwoliła natomiast poznać rozwiązania związane z oczyszczaniem i ponownym wykorzystaniem wody.

30 września w Kalmarze kontynuowano dwudniowe spotkanie projektu Circular MuSe. Program został przygotowany tak, aby równolegle umożliwić partnerom pracę nad dalszą realizacją projektu, a uczestnikom wizyty studyjnej – w tym przedstawicielom gmin członkowskich Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk - poznawanie szwedzkich doświadczeń i rozwiązań, które mogą być interesujące z perspektywy samorządów.

Kolejne etapy Circular MuSe

Podczas All-partner Meeting partnerzy przedstawili krótkie podsumowania działań i osiągnięć od ostatniego wspólnego spotkania w Wejherowie. Następnie skoncentrowali się na zaplanowaniu kolejnych etapów projektu.

Jednym z głównych tematów było przygotowanie szkoleń w Danii, Polsce i Szwecji oraz mentoringu na Litwie. Rozmowy dotyczyły konkretnych terminów, sposobu rekrutacji przedstawicieli samorządów i przedsiębiorstw, form i metod prowadzenia zajęć, czasu trwania poszczególnych modułów oraz doboru trenerów i niezbędnych zasobów.

Rozwój Circular MuSe Knowledge Hub

Ważnym elementem spotkania była również dalsza praca nad Circular MuSe Knowledge Hub oraz portfolio przykładów cyrkularnych usług komunalnych przeznaczonych przede wszystkim dla mniejszych miast i obszarów wiejskich.

Partnerzy analizowali zgromadzone już przykłady dobrych praktyk, wskazywali brakujące obszary tematyczne oraz zastanawiali się, które rozwiązania mogą zostać wykorzystane podczas przyszłych wizyt studyjnych i szkoleń. Omawiano również przykłady szczególnie interesujące z punktu widzenia komunikacji i upowszechniania rezultatów projektu.

Co pozostanie po zakończeniu projektu?

Osobną część rozmów poświęcono wykorzystaniu rezultatów Circular MuSe po zakończeniu realizacji projektu. Partnerzy omówili wymagania programu finansującego, pierwsze koncepcje dotyczące dalszego wykorzystania wypracowanych efektów, a także najbliższe zadania i kolejne spotkania.

To istotny element Circular MuSe, którego działania mają nie tylko służyć wymianie doświadczeń pomiędzy partnerami, ale również dostarczać wiedzy i przykładów możliwych do wykorzystania przez samorządy oraz lokalnych dostawców usług komunalnych.

Rozwiązania dla samorządów w praktyce

Równolegle ważną częścią drugiego dnia były wizyty studyjne. Dla uczestniczących w wyjeździe przedstawicieli samorządów była to możliwość bezpośredniego poznania rozwiązań stosowanych w Kalmarze i rozmowy o doświadczeniach związanych z ich wdrażaniem.

Jednym z prezentowanych rozwiązań był mobilny, kontenerowy system dezynfekcji ścieków, pozwalający na odzysk wody i jej ponowne wykorzystanie m.in. do nawadniania terenów zielonych oraz boisk sportowych. Podczas wizyty przedstawiono doświadczenia związane z wdrożeniem i eksploatacją systemu, możliwe kolejne zastosowania oraz wnioski i rekomendacje wynikające z jego funkcjonowania.

Program wizyty studyjnej obejmował również Kalmarsundsverket – powstający w Kalmarze zakład nowej generacji związany z oczyszczaniem i odzyskiem ścieków. Zgodnie z założeniami obiekt ma ograniczać emisję azotu i fosforu, umożliwiać oczyszczenie do 80% wody w celu jej ponownego wykorzystania, a także wytwarzać wysokiej jakości polepszacz gleby oraz biogaz wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ciepła.

Wiedza, którą można wykorzystać lokalnie

Drugi dzień w Kalmarze miał więc dwa uzupełniające się wymiary. Partnerzy Circular MuSe pracowali nad kolejnymi etapami projektu, szkoleniami, bazą wiedzy i trwałością rezultatów, natomiast przedstawiciele samorządów mogli bezpośrednio poznawać rozwiązania związane z gospodarką cyrkularną i ponownym wykorzystaniem zasobów.

Spotkanie zakończyła wspólna wymiana wniosków z wizyty studyjnej, dotycząca zdobytych doświadczeń, możliwości wdrażania cyrkularnych praktyk komunalnych oraz dalszych działań w ramach Circular MuSe.

Circular MuSe w Kalmarze - gospodarka cyrkularna w praktyce

Przedstawiciele partnerów projektu Circular MuSe oraz gmin członkowskich STG ERB uczestniczyli 29 września w pierwszym dniu wizyty studyjnej w Kalmarze w Szwecji. Spotkanie było poświęcone praktycznym rozwiązaniom gospodarki o obiegu zamkniętym stosowanym w usługach komunalnych – od ponownego wykorzystania materiałów i przedmiotów po odzysk i zagospodarowanie osadów.

Pierwszy dzień Circular MuSe Study Trip & All-partner Meeting, organizowanego w dniach 29–30 września 2026r., pozwolił uczestnikom zobaczyć, w jaki sposób rozwiązania cyrkularne są wdrażane na poziomie miasta i lokalnych usług publicznych.

Gospodarka cyrkularna na poziomie miasta

Program rozpoczęła prezentacja podejścia Kalmar Municipality do gospodarki cyrkularnej. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim rozwiązań, które mogą być stosowane przez samorządy i lokalnych dostawców usług komunalnych. Ważnym elementem spotkania była wymiana doświadczeń i możliwość bezpośredniej rozmowy o praktycznych aspektach funkcjonowania takich usług.

W wizycie uczestniczyli również przedstawiciele gmin członkowskich Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk. Dzięki temu prezentowane w Szwecji rozwiązania mogły być analizowane również pod kątem możliwości ich wykorzystania i adaptacji w polskich samorządach.

Od używanych materiałów po sprzęt sportowy

Kolejna część dnia została poświęcona konkretnym przykładom usług cyrkularnych dostępnych dla mieszkańców i lokalnych przedsiębiorstw.

Uczestnicy odwiedzili Återbruket – komunalny punkt zajmujący się zbieraniem i ponowną sprzedażą używanych materiałów budowlanych, drzwi, okien oraz mebli przeznaczonych zarówno do użytku prywatnego, jak i biurowego.

Kolejnym przykładem był Fritidsbanken, działający na zasadzie „banku czasu wolnego”. Mieszkańcy mogą tam bezpłatnie wypożyczyć sprzęt sportowy i rekreacyjny na okres do 14 dni.

W programie znalazła się również wizyta w VIKAB – należącym do miasta warsztacie świadczącym dostosowane do potrzeb przedsiębiorstw usługi, takie jak odnawianie odzieży roboczej czy naprawa mebli, ze szczególnym uwzględnieniem społecznej odpowiedzialności biznesu.

Osady jako zasób

Drugim ważnym obszarem pierwszego dnia było usuwanie i ponowne wykorzystanie osadów w gospodarce komunalnej.

Podczas wizyty nad zatoką Malmfjärden uczestnicy poznali technologię usuwania osadów przy niskim przepływie, rozwiązania służące ich półpasywnemu odwadnianiu oraz przykłady możliwości ich ponownego wykorzystania.

Wizyta studyjna objęła także zbiorniki sedymentacyjne Skogstorp i Kalmar Dämme. Omawiano tam m.in. czynniki wpływające na częstotliwość usuwania osadów oraz ich potencjał do dalszego zagospodarowania.

Ostatnim z prezentowanych przykładów były doświadczenia prowadzone w Skogsby na Olandii, dotyczące doboru roślin oraz wykorzystania mieszanek gleby i osadów w uprawie.

Pierwszy dzień wizyty pokazał szerokie podejście do gospodarki cyrkularnej – od wydłużania życia produktów i ponownego wykorzystania materiałów po odzyskiwanie zasobów powstających w ramach gospodarki komunalnej. Dla przedstawicieli samorządów była to również okazja do poznania rozwiązań, które mogą stanowić inspirację dla rozwoju bardziej cyrkularnych usług na poziomie lokalnym.

Projekt SCONE – od zdobywania wiedzy do szukania własnych rozwiązań. Ostatni dzień Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next”

Współpraca, kreatywne myślenie i poszukiwanie własnych rozwiązań dla wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem były głównymi elementami ostatniego dnia Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next” w Danii. Młodzież z Polski, Danii, Litwy i Niemiec pracowała nad konkretnymi zagadnieniami dotyczącymi jakości wody, domu z konopi oraz produkcji ryb, a wypracowane pomysły prezentowała na wspólnym forum.

Od zdobywania wiedzy do własnych rozwiązań

Ostatni dzień międzynarodowego obozu młodzieżowego, organizowanego w ramach projektu SCONE – Sustainability Cooperation Network in the South Baltic, miał inny charakter niż wcześniejsze etapy wydarzenia. Po dniach poświęconych poznawaniu konkretnych przykładów działań środowiskowych, wizytom studyjnym oraz pracy w terenie przyszedł czas na wykorzystanie zdobytej wiedzy w praktyce.

Program skoncentrował się na współpracy, kreatywnym myśleniu i samodzielnym poszukiwaniu odpowiedzi na konkretne wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem. Uczestnicy pracowali w międzynarodowych grupach, dzięki czemu mogli łączyć różne doświadczenia, punkty widzenia i pomysły.

W ten sposób ostatni dzień stanowił naturalne rozwinięcie wcześniejszych działań Sustainability Camp – od obserwacji i zdobywania wiedzy do tworzenia własnych propozycji rozwiązań.

Nauka poprzez współpracę i rozwiązywanie problemów

Jednym z elementów programu był cyfrowy escape room, który wprowadził uczestników w pracę opartą na wspólnym rozwiązywaniu zadań. Interaktywna forma wymagała współpracy, wymiany informacji i szukania odpowiedzi w zespole.

Kolejna część dnia była już bezpośrednio związana z konkretnymi zagadnieniami środowiskowymi. Młodzież pracowała nad trzema tematami: jakością wody, domem z konopi oraz produkcją ryb. Każde z tych zagadnień pozwalało spojrzeć na zrównoważony rozwój z innej perspektywy i zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami.

Zadaniem uczestników nie było jedynie omówienie problemów. Grupy miały wspólnie przeanalizować wybrane zagadnienia, wypracować własne propozycje, a następnie przedstawić efekty swojej pracy pozostałym uczestnikom.

Od pomysłu do finałowej prezentacji

Ważnym elementem pracy była prezentacja przygotowanych rozwiązań. Uczestnicy przedstawiali rezultaty pracy swoich zespołów, uzasadniali przyjęte podejście i dzielili się pomysłami z pozostałymi grupami.

Spośród przygotowanych propozycji wybrane zostały najlepsze rozwiązania, które następnie zaprezentowano podczas finałowej prezentacji Sustainability Camp. Dzięki temu ostatni etap obozu nie ograniczał się do podsumowania zdobytej wiedzy – młodzież miała możliwość wykorzystania jej do samodzielnego mierzenia się z konkretnymi wyzwaniami.

Był to również praktyczny przykład tego, jak praca zespołowa i łączenie różnych perspektyw mogą prowadzić do powstawania nowych pomysłów dotyczących środowiska i odpowiedzialnego gospodarowania zasobami.

Trzy dni różnych doświadczeń

Ostatni dzień był również okazją do ewaluacji całego Sustainability Camp i spojrzenia na doświadczenia zdobyte podczas trzydniowego wydarzenia.

Program obozu łączył różne formy edukacji – warsztaty, zajęcia terenowe, wizyty studyjne, obserwacje środowiskowe oraz pracę problemową. Młodzież poznawała zagadnienia związane m.in. z ochroną zasobów wodnych, bioróżnorodnością, adaptacją do zmian klimatu, gospodarką o obiegu zamkniętym oraz gospodarowaniem odpadami.

Wizyty i zajęcia realizowane w Danii pozwoliły uczestnikom zobaczyć, w jaki sposób zagadnienia omawiane podczas warsztatów funkcjonują w rzeczywistym otoczeniu. Ostatniego dnia perspektywa została odwrócona – zamiast poznawać gotowe przykłady, młodzi ludzie sami zostali postawieni przed zadaniem zaproponowania możliwych rozwiązań.

Międzynarodowa współpraca młodzieży

Istotnym elementem Sustainability Camp była jego międzynarodowa formuła. W wydarzeniu uczestniczyła młodzież z Polski, Danii, Litwy i Niemiec, a znaczna część programu opierała się na wspólnej pracy i wymianie doświadczeń.

Praca w międzynarodowych zespołach pozwalała uczestnikom poznawać różne perspektywy i sposoby myślenia o podobnych wyzwaniach. Była również okazją do rozwijania umiejętności współpracy, komunikacji oraz wspólnego podejmowania decyzji.

Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next” zakończył się więc nie tylko podsumowaniem trzech dni zdobywania wiedzy, ale przede wszystkim próbą wykorzystania jej w praktyce. Od pierwszych zajęć i wizyt studyjnych, przez obserwacje środowiskowe, aż po finałową pracę nad własnymi rozwiązaniami – uczestnicy stopniowo przechodzili od poznawania zagadnień zrównoważonego rozwoju do aktywnego poszukiwania odpowiedzi na związane z nimi wyzwania.

W polskiej grupie uczestniczyła młodzież z Zespołu Szkół Technicznych w Elblągu, II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Kazimierza Jagiellończyka w Elblągu oraz VI Liceum Ogólnokształcącego w ZSO nr 6 w Gdańsku.

Projekt SCONE - od ochrony zasobów wodnych po gospodarkę o obiegu zamkniętym. Drugi dzień Sustainability Camp w Roskilde

Ochrona zasobów wodnych, gospodarka o obiegu zamkniętym i adaptacja do zmian klimatu były głównymi tematami drugiego dnia międzynarodowego Sustainability Camp „Water is Life – Shape What’s Next!” w Danii. W Roskilde młodzież z Polski, Litwy, Niemiec i Danii uczestniczyła w zajęciach terenowych i wizytach studyjnych, poznając praktyczne rozwiązania w zakresie gospodarowania zasobami naturalnymi i odpadami oraz prowadząc obserwacje środowiskowe.

Zrównoważony rozwój w praktyce

Drugi dzień międzynarodowego obozu młodzieżowego organizowanego w ramach projektu SCONE – Sustainability Cooperation Network in the South Baltic odbył się w Roskilde. Program został oparty na pracy w grupach tematycznych, dzięki czemu uczestnicy mogli przyjrzeć się różnym aspektom zrównoważonego rozwoju – od ochrony zasobów wodnych i środowiska po gospodarkę o obiegu zamkniętym i adaptację do zmian klimatu.

Zajęcia pozwoliły młodzieży poznać praktyczne sposoby gospodarowania zasobami naturalnymi i odpadami, a także prowadzić własne obserwacje i analizować zależności pomiędzy działalnością człowieka a środowiskiem.

Od odpadów do energii

Jedna z grup poznawała naturalne źródła i zasoby wodne Roskilde, a także odwiedziła ARGO i Energy Tower. Uczestnicy zapoznali się tam z funkcjonowaniem instalacji termicznego przekształcania odpadów.

Odpady nienadające się do recyklingu są wykorzystywane w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła sieciowego. Wizyta pozwoliła młodzieży zobaczyć w praktyce rozwiązania związane z zagospodarowaniem odpadów komunalnych, odzyskiem energii oraz ograniczaniem ilości odpadów kierowanych na składowiska.

Badania środowiskowe fiordu Roskilde

Kolejna grupa prowadziła badania środowiskowe fiordu Roskilde, łącząc obserwacje przyrodnicze z zajęciami terenowymi. Uczestnicy mogli bezpośrednio przyjrzeć się lokalnemu środowisku wodnemu i wykorzystać zdobywaną wiedzę podczas pracy w terenie.

Była to okazja do lepszego zrozumienia znaczenia ekosystemów wodnych oraz wpływu działalności człowieka na ich funkcjonowanie.

Człowiek i klimat – spojrzenie w przeszłość

Inna grupa odwiedziła Land of Legends w Lejre, gdzie młodzież poznawała życie w epoce żelaza oraz historyczne sposoby przystosowywania się człowieka do warunków środowiskowych i klimatycznych.

Ta część programu pozwoliła spojrzeć na zagadnienie adaptacji z innej perspektywy i zobaczyć, w jaki sposób ludzie na przestrzeni dziejów wykorzystywali dostępne zasoby i dostosowywali swoje życie do otaczającego środowiska.

Wspólne doświadczenia i międzynarodowa integracja

Drugi dzień Sustainability Camp zakończył się wspólnym podsumowaniem zdobytych doświadczeń. Uczestnicy mieli możliwość wymiany spostrzeżeń wynikających z pracy poszczególnych grup i spojrzenia na temat zrównoważonego rozwoju z kilku różnych perspektyw.

Na zakończenie odbyło się również integracyjne ognisko, które stworzyło przestrzeń do nieformalnych rozmów i budowania relacji między młodymi ludźmi z krajów regionu Południowego Bałtyku.

Pierwszy dzień Sustainability Camp w Danii - młodzież poznaje zrównoważony rozwój w praktyce

Młodzież z Polski, Litwy, Niemiec i Danii rozpoczęła w Nykøbing Falster międzynarodowy Sustainability Camp „Water is life”, organizowany w ramach projektu SCONE. Pierwszy dzień obozu poświęcony był ochronie środowiska, bioróżnorodności i adaptacji do zmian klimatu, a jego ważną częścią były wizyty studyjne prezentujące duńskie inwestycje i rozwiązania związane ze zrównoważonym rozwojem.

Międzynarodowe spotkanie młodzieży w Danii

W dniach 21–23 września 2026 r. w Danii odbywa się międzynarodowy obóz młodzieżowy Sustainability Camp „Water is life”, organizowany w ramach projektu SCONE – Sustainability Cooperation Network in the South Baltic. W wydarzeniu uczestniczy młodzież z Polski, Litwy, Niemiec i Danii.

Pierwszy dzień obozu połączył zajęcia edukacyjne z poznawaniem konkretnych przykładów działań i inwestycji realizowanych w regionie. Uczestnicy zajmowali się zagadnieniami dotyczącymi ochrony środowiska, bioróżnorodności oraz adaptacji do zmian klimatu.

Zrównoważony rozwój w praktyce

Program pierwszego dnia pozwolił uczestnikom spojrzeć na kwestie środowiskowe nie tylko od strony teoretycznej. Młodzież miała możliwość poznania lokalnych inicjatyw i rozwiązań oraz zobaczenia, jak zagadnienia związane ze zrównoważonym rozwojem łączą się z rzeczywistymi zmianami zachodzącymi w regionie.

Jednym z punktów programu było również poznanie Nykøbing Falster w towarzystwie lokalnych przewodników. Była to okazja do bliższego poznania miasta i jego otoczenia.

Wizyty studyjne i lokalne inwestycje

Ważną część pierwszego dnia stanowiły wizyty studyjne. Uczestnicy odwiedzili wystawę poświęconą budowie tunelu Fehmarnbelt, poznali projekt „The Arrow” oraz nowe tereny powstałe w Rødby.

Wizyty pozwoliły młodzieży dowiedzieć się więcej o lokalnych inwestycjach i zmianach zachodzących w regionie, a także spojrzeć na nie z perspektywy zrównoważonego rozwoju i ich znaczenia dla otoczenia.

Współpraca młodzieży z czterech krajów

Sustainability Camp to również przestrzeń do międzynarodowej integracji i wymiany doświadczeń. Wspólne zajęcia i wizyty umożliwiają młodym ludziom z czterech krajów poznawanie różnych perspektyw oraz wspólną pracę nad zagadnieniami dotyczącymi środowiska i zrównoważonego rozwoju.

W polskiej grupie uczestniczy młodzież z Zespołu Szkół Technicznych w Elblągu, II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Kazimierza Jagiellończyka w Elblągu oraz VI Liceum Ogólnokształcącego w ZSO nr 6 w Gdańsku.

Kolejne dni Sustainability Camp

Przed uczestnikami kolejne dni warsztatów, zajęć terenowych i wspólnej pracy nad tematami związanymi z wodą, środowiskiem oraz poszukiwaniem rozwiązań wspierających bardziej zrównoważony rozwój.

Konferencja końcowa NURSECOAST-II - podsumowanie projektu i jego rezultatów

Projekt NURSECOAST-II podsumował działania, rezultaty i doświadczenia związane z rozwojem zrównoważonych rozwiązań w gospodarce ściekowej dla małych miejscowości i obszarów turystycznych Regionu Morza Bałtyckiego. Konferencja końcowa była okazją do prezentacji efektów pilotaży, wymiany doświadczeń oraz dyskusji o możliwościach dalszego wykorzystania wypracowanych rozwiązań.

10 września w siedzibie Instytutu Maszyn Przepływowych PAN odbyła się konferencja końcowa projektu NURSECOAST-II pt. „Innowacyjne i zrównoważone rozwiązania w gospodarce ściekowej dla małych oczyszczalni oraz obszarów poddanych presji ruchu turystycznego w Regionie Morza Bałtyckiego”.

Spotkanie zgromadziło partnerów projektu, przedstawicieli nauki, samorządów oraz sektora wodno-ściekowego. Program koncentrował się na rezultatach NURSECOAST-II, doświadczeniach zdobytych podczas realizacji pilotaży oraz możliwościach wykorzystania opracowanych rozwiązań po zakończeniu projektu.

Od pilotaży do rozwiązań możliwych do wykorzystania w regionie

Podczas konferencji przedstawiono najważniejsze rezultaty, narzędzia i doświadczenia projektu. Dyskusje dotyczyły rozwiązań dla małych systemów oczyszczania ścieków, technologii testowanych w różnych lokalizacjach Regionu Morza Bałtyckiego, ich oceny oraz możliwości szerszego zastosowania.

Szczególną uwagę poświęcono gospodarce ściekowej na obszarach turystycznych, gdzie sezonowe zmiany liczby użytkowników powodują znaczne wahania ilości ścieków i stawiają przed lokalną infrastrukturą dodatkowe wymagania. Omawiano zarówno rozwiązania technologiczne, jak i dobre praktyki oraz modele wspierające bardziej elastyczne i zrównoważone zarządzanie ściekami.

Uzupełnieniem prezentacji i dyskusji były materiały opracowane w ramach NURSECOAST-II – plakaty prezentujące pilotaże projektu oraz broszury zbierające najważniejsze działania, rozwiązania i rezultaty.

Różne perspektywy, wspólne wyzwania

Ważnym elementem konferencji było zestawienie doświadczeń samorządów, sektora wodno-ściekowego, środowiska naukowego oraz partnerów projektu. Pozwoliło to spojrzeć na problem gospodarki ściekowej zarówno z perspektywy technologicznej, jak i praktycznych potrzeb miejscowości mierzących się z dużą sezonowością ruchu turystycznego.

W programie znalazły się m.in. doświadczenia Krynicy Morskiej i Nowej Karczmy oraz przykłady pochodzące z norweskich społeczności nadmorskich. Prezentowane przypadki pokazały różnorodność lokalnych uwarunkowań i wyzwań, z którymi muszą mierzyć się niewielkie miejscowości i operatorzy systemów wodno-ściekowych.

Co decyduje o możliwości wdrożenia rozwiązania?

Istotną częścią konferencji był warsztat współtworzenia poświęcony przyszłym działaniom i kierunkom rozwoju w obszarze gospodarki wodnej i ściekowej, prowadzony przez prof. Magdalenę Gajewską oraz Marcina Żuchowskiego, dyrektora STG ERB.

Uczestnicy analizowali praktyczne uwarunkowania wdrażania zrównoważonych rozwiązań oraz bariery wpływające na możliwość ich zastosowania. Wśród kluczowych zagadnień znalazły się czas i koszty inwestycji, procedury uzyskiwania pozwoleń, zmieniające się regulacje prawne oraz dostępność finansowania.

Dyskusja objęła również wykorzystanie lokalnych i regionalnych zasobów, rozwijanie lokalnych łańcuchów współpracy oraz rozwiązania pozwalające ograniczać zapotrzebowanie na wodę. Warsztat umożliwił skonfrontowanie różnych perspektyw i wskazanie zarówno barier, jak i możliwości dalszego wdrażania wypracowanych rozwiązań.

Rezultaty NURSECOAST-II pozostają do wykorzystania

Konferencja końcowa zamknęła ważny etap współpracy w ramach NURSECOAST-II, jednak wypracowana wiedza, narzędzia, rozwiązania pilotażowe i rekomendacje pozostają do dalszego wykorzystania.

Doświadczenia zgromadzone podczas realizacji projektu mogą wspierać rozwój bardziej elastycznych i zrównoważonych systemów gospodarki ściekowej, lepiej dostosowanych do potrzeb małych miejscowości i obszarów turystycznych w Regionie Morza Bałtyckiego.

Młodzieżowy Festiwal Demokracji w Dani - młodzi dla demokracji ponad granicami

W dniach 10–11 września 2026 r. uczestniczyliśmy w Młodzieżowym Festiwalu Demokracji w Odsherred, który zgromadził młodych ludzi zaangażowanych w rozmowę o demokracji, prawach obywatelskich i wolności słowa.

Wspólnie z młodzieżą z Danii i Szwecji współtworzyliśmy warsztaty poświęcone wolności słowa, które były częścią wydarzeń YDF – Youth Democracy Festival odbywających się 11 września. Była to okazja nie tylko do wymiany poglądów, ale przede wszystkim do wspólnego działania, słuchania różnych perspektyw i szukania odpowiedzi na pytania ważne dla młodego pokolenia.

Demokracja w działaniu

Udział w festiwalu pokazał, że demokracja to nie tylko głosowanie i udział w wyborach. To również możliwość wyrażania własnego zdania, dialog, współpraca, odpowiedzialność i realny wpływ na sprawy, które dotyczą nas i naszych społeczności.

Dzięki projektowi D-Effekt oraz metodzie Młodzieżowych Festiwali Demokracji młodzi ludzie mogą nie tylko uczestniczyć w wydarzeniach, ale przede wszystkim współtworzyć je od początku - wybierać ważne dla siebie tematy, przygotowywać warsztaty, angażować innych i zabierać głos w sprawach dotyczących ich lokalnych społeczności, Europy i przyszłości demokracji.

Współpraca ponad granicami

Spotkanie w Odsherred było również ważnym doświadczeniem międzynarodowej współpracy młodzieży. Wspólne przygotowanie warsztatów przez młodych ludzi z Polski, Danii i Szwecji pokazało, że mimo różnic językowych i kulturowych możemy razem tworzyć przestrzeń do rozmowy i działania.

D-Effekt łączy młodych ludzi ponad granicami i daje im narzędzia do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Festiwal w Odsherred był kolejnym przykładem tego, że kiedy młodzi ludzie otrzymują przestrzeń, zaufanie i możliwość działania, demokracja staje się czymś, czego nie tylko uczymy się - ale czego doświadczamy i co współtworzymy.

Projekt D-Effekt

D-Effekt wspiera rozwój aktywności obywatelskiej młodych ludzi, ich udział w życiu demokratycznym oraz współpracę międzynarodową. Poprzez Młodzieżowe Festiwale Demokracji młodzi ludzie z różnych krajów mogą wspólnie tworzyć angażujące wydarzenia i rozmawiać o sprawach, które są dla nich naprawdę ważne - zarówno lokalnie jak i międzynarodowo.

Circular MuSe - od prezentacji do rozwiązań w praktyce

Pilotaż Circular MuSe dotyczący ponownego wykorzystania piasku pochodzącego z zimowego oczyszczania ulic był jednym z praktycznych rozwiązań, z którymi uczestnicy COEE 2026 mogli zapoznać się podczas wizyty studyjnej w Wejherowie. Wizyta w Ekofabryce Wejherowo pokazała, jak założenia gospodarki o obiegu zamkniętym mogą być wdrażane w praktyce i wspierać bardziej efektywne wykorzystanie zasobów w usługach komunalnych.

Ostatni dzień 5th International Conference of Ecological and Environmental Engineering – COEE 2026 był poświęcony wizytom studyjnym, które pozwoliły uczestnikom odnieść zagadnienia prezentowane i dyskutowane podczas konferencji do konkretnych rozwiązań wdrażanych na poziomie lokalnym.

Jednym z miejsc programu była Ekofabryka Wejherowo, gdzie uczestnicy poznali rozwiązania z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym oraz doświadczenia związane z ich wdrażaniem w warunkach miejskich.

Pilotaż Circular MuSe w Wejherowie

Ważnym elementem wizyty była prezentacja pilotażu Circular MuSe dotyczącego ponownego wykorzystania piasku pochodzącego z zimowego oczyszczania ulic w Wejherowie. Działanie wpisuje się w jeden z głównych kierunków projektu – zwiększanie cyrkularności usług komunalnych poprzez odzysk i ponowne wykorzystanie zasobów oraz rozwijanie nowych podejść do gospodarowania materiałami.

Wizyta umożliwiła uczestnikom poznanie praktycznego wymiaru rozwiązania oraz lokalnych doświadczeń związanych z jego wdrażaniem. Pokazała również, w jaki sposób materiał dotychczas traktowany jako odpad może być rozpatrywany jako potencjalny zasób i ponownie włączany do obiegu.

Doświadczenia z Wejherowa są istotne również z perspektywy możliwości przenoszenia i adaptowania podobnych rozwiązań przez inne miasta i samorządy. Łączenie wymiany wiedzy, demonstracji rozwiązań oraz doświadczeń wynikających z ich praktycznego wdrażania stanowi ważny element Circular MuSe i wspiera rozwój bardziej cyrkularnych modeli świadczenia usług komunalnych.

COEE 2026 – 5th International Conference of Ecological and Environmental Engineering – została zorganizowana przez Politechnikę Gdańską oraz Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej.