III Okrągły Stół w Elblągu – młodzież i dorośli wspólnie tworzą program Młodzieżowego Festiwalu Demokracji

7 października 2026 r. w Elblągu odbył się III i ostatni Okrągły Stół w ramach projektu D-effect, poświęcony przygotowaniom do Młodzieżowego Festiwalu Demokracji (Youth Democracy Festival – YDF), planowanego na listopad. Podczas spotkania młodzież i dorośli wspólnie opracowywali program wydarzenia, wykorzystując doświadczenia z wcześniejszych festiwali oraz pomysły wypracowane podczas poprzednich konsultacji.

Spotkanie stanowiło podsumowanie kilku miesięcy przygotowań opartych na dialogu międzypokoleniowym i aktywnym udziale lokalnej społeczności. Jego głównym celem było przełożenie zgromadzonych propozycji na wstępną agendę festiwalu, który ma być nie tylko wydarzeniem skierowanym do młodych ludzi, ale przede wszystkim tworzonym przy ich bezpośrednim udziale.

Od konsultacji do wspólnego programu

Przygotowania do Młodzieżowego Festiwalu Demokracji w Elblągu rozpoczęły się w marcu 2026 r. Pierwszy Okrągły Stół zgromadził młodzież szkolną oraz przedstawicieli Młodzieżowej Rady Miasta Elbląg, którzy rozmawiali o swoich oczekiwaniach i pomysłach na przyszłe wydarzenie.

W maju do dyskusji włączyli się dorośli – przedstawiciele instytucji publicznych, kultury, organizacji społecznych oraz innych środowisk zaangażowanych w życie miasta.

Październikowe spotkanie połączyło obie perspektywy. Uczestnicy powrócili do wcześniejszych propozycji, określili najważniejsze priorytety i wspólnie pracowali nad strukturą dwudniowego festiwalu. Wykorzystano metody warsztatowe, pracę w małych grupach, dyskusje na forum oraz głosowanie nad pomysłami.

Doświadczenia z międzynarodowych festiwali jako punkt wyjścia

Ważnym elementem spotkania była wymiana doświadczeń młodych osób, które uczestniczyły już w Młodzieżowych Festiwalach Demokracji organizowanych w Kretyndze na Litwie, Odsherred w Danii oraz w Olsztynku i Dzierzgoniu w Polsce.

Młodzież wskazywała zarówno najbardziej wartościowe elementy tych wydarzeń, jak i obszary wymagające poprawy. Zwracano uwagę na znaczenie integracji międzynarodowej, odpowiedniego podziału uczestników na grupy, komunikacji w języku angielskim oraz zachowania równowagi między warsztatami, dyskusjami i czasem na swobodne rozmowy.

Podkreślano również potrzebę większego zaangażowania młodzieży w organizację wydarzeń, ograniczenia zbyt długich paneli dyskusyjnych oraz przygotowania alternatywnych rozwiązań na wypadek niesprzyjających warunków pogodowych.

Wnioski te stały się podstawą do dalszej pracy nad programem elbląskiego festiwalu.

Demokracja, dezinformacja i dialog międzypokoleniowy

Podczas warsztatów powstało wiele propozycji dotyczących zarówno tematyki, jak i formy przyszłego wydarzenia. Wśród pomysłów znalazły się m.in. symulacja rozprawy sądowej poświęconej problemowi hejtu, warsztaty dotyczące dezinformacji i manipulacji informacjami o zdrowiu, debaty o różnicach kulturowych oraz zajęcia związane z edukacją obywatelską i funkcjonowaniem e-administracji.

Istotne miejsce w dyskusji zajęły również relacje międzypokoleniowe. Zaproponowano działania umożliwiające młodym ludziom i seniorom wymianę doświadczeń oraz rozmowę o wzajemnych oczekiwaniach i wyzwaniach.

Uczestnicy zwracali uwagę, że festiwal powinien łączyć edukację z aktywnym uczestnictwem i integracją. Stąd propozycje quizów międzykulturowych, zajęć tanecznych, wydarzeń artystycznych, a nawet stand-upu poświęconego demokracji.

Pierwszy zarys dwudniowego festiwalu

Jednym z najważniejszych rezultatów III Okrągłego Stołu było opracowanie wstępnego programu Młodzieżowego Festiwalu Demokracji.

Uczestnicy wspólnie wybierali priorytetowe działania, rozmieszczali je na osi czasu i zastanawiali się nad przebiegiem poszczególnych części wydarzenia. W projekcie programu uwzględniono warsztaty tematyczne, aktywności grupowe, przestrzeń do integracji oraz wydarzenia towarzyszące.

Pracowano również nad nazwą festiwalu. Wśród zaproponowanych pomysłów pojawiły się m.in. „Demokraton” i „Discokracja”, nawiązujące do idei demokracji, aktywności młodzieży i integracyjnego charakteru wydarzenia.

Ważnym etapem warsztatów był także test programu „oczami uczestnika”, pozwalający spojrzeć na planowane wydarzenie z perspektywy młodych osób i ocenić jego atrakcyjność, dostępność oraz organizację.

Wypracowana agenda ma charakter wstępny i stanowi podstawę do dalszych przygotowań listopadowego festiwalu.

Młodzież nie tylko uczestniczy, ale współdecyduje

III Okrągły Stół pokazał, jak ważne w przygotowaniu wydarzeń obywatelskich jest rzeczywiste włączanie młodych ludzi w proces podejmowania decyzji. To właśnie ich doświadczenia, potrzeby i pomysły stały się punktem odniesienia dla programu przyszłego festiwalu.

Takie podejście jest podstawą partycypacyjnej metody Youth Democracy Festival, rozwijanej w ramach projektu D-effect. Zakłada ona budowanie przestrzeni do dialogu, współpracy międzypokoleniowej i aktywnego uczestnictwa młodzieży w życiu społecznym.

Listopadowy Młodzieżowy Festiwal Demokracji w Elblągu będzie kolejną okazją do wykorzystania tej metody w praktyce i pokazania, że młodzi ludzie mogą mieć realny wpływ na kształt wydarzeń organizowanych w ich mieście.

Więcej informacji o metodzie Youth Democracy Festival i narzędziach wypracowanych w ramach projektu D-effect można znaleźć na stronie:

D-Effect Toolbox

Międzynarodowy Festiwal Demokratyczny dla młodzieży w Olsztynku i Dzierzgoniu

W dniach 23–24 września 2026 r. Olsztynek i Dzierzgoń stały się przestrzenią do rozmowy o tym, jak młodzi ludzie mogą aktywnie uczestniczyć w życiu swoich społeczności. Międzynarodowy Festiwal Demokratyczny dla młodzieży połączył warsztaty, dyskusje i pracę nad konkretnymi lokalnymi wyzwaniami, pokazując w praktyce, że młodzież może nie tylko zabierać głos, ale również współtworzyć rozwiązania dotyczące jej najbliższego otoczenia.

Młodzi ludzie jako współtwórcy lokalnych działań

Jednym z głównych założeń wydarzenia było pokazanie metody YDF – Youth Democracy Festival, opartej na dialogu, współpracy i aktywnym udziale młodzieży. W tym podejściu młodzi ludzie nie są jedynie odbiorcami przygotowanego programu. Otrzymują przestrzeń do przedstawiania własnych opinii, określania potrzeb oraz wspólnego poszukiwania rozwiązań.

Festiwal pozwolił przełożyć te założenia na praktyczne działania. Uczestnicy rozmawiali o sprawach bezpośrednio związanych z ich codziennym życiem i funkcjonowaniem lokalnej społeczności, a następnie pracowali nad własnymi propozycjami i rekomendacjami.

Od rozmowy o potrzebach do konkretnych pomysłów

Ważną częścią programu były warsztaty dotyczące różnych aspektów życia młodych ludzi. Podejmowane tematy obejmowały m.in. korzystanie z pomocy psychologicznej, infrastrukturę i ofertę sportową w Olsztynku, działania projektu D-effect oraz samorządność.

Praca warsztatowa nie ograniczała się do dyskusji. Uczestnicy wspólnie analizowali problemy, wymieniali doświadczenia i wypracowywali konkretne pomysły oraz rekomendacje, w tym propozycje dotyczące filmu i lokalnego budżetu. Dzięki temu mogli przekonać się, w jaki sposób ich opinie i doświadczenia mogą zostać wykorzystane przy planowaniu działań dotyczących lokalnej społeczności.

Demokracja w praktyce

Międzynarodowy Festiwal Demokratyczny pokazał demokrację przede wszystkim jako możliwość zabierania głosu, prowadzenia dialogu i wpływania na sprawy znajdujące się najbliżej młodych ludzi.

Taka formuła pozwala młodzieży nie tylko mówić o swoich potrzebach, ale również słuchać innych perspektyw, wspólnie szukać rozwiązań i brać odpowiedzialność za wypracowane propozycje. Jednocześnie tworzy przestrzeń do bezpośredniej wymiany doświadczeń między młodymi uczestnikami i osobami zaangażowanymi w życie publiczne.

Otwarta rozmowa z Marcinem Kruszewskim

Jednym z punktów programu było również spotkanie z Marcinem Kruszewskim, twórcą „Prawa Marcina”. Otwarta formuła dyskusji pozwoliła dzieciom i młodym dorosłym bezpośrednio zadawać pytania, przedstawiać swoje opinie i rozmawiać o kwestiach istotnych dla młodego pokolenia.

Spotkanie uzupełniło praktyczny charakter festiwalu, którego istotą było stworzenie młodym ludziom warunków do swobodnego wyrażania własnego zdania i uczestniczenia w rozmowie o sprawach, które ich dotyczą.

Przestrzeń do dialogu i współdecydowania

Wydarzenia w Olsztynku i Dzierzgoniu pokazały, że aktywność obywatelska młodzieży może zaczynać się od spraw bardzo konkretnych i lokalnych – dostępności wsparcia, oferty sportowej, sposobu wydawania środków czy możliwości wpływania na działania podejmowane w mieście.

Formuła Youth Democracy Festival pozwala połączyć edukację obywatelską z praktycznym doświadczeniem współpracy i współdecydowania. Dzięki temu młodzi ludzie mogą zobaczyć, że ich udział w życiu społecznym nie musi ograniczać się do biernego uczestnictwa, a ich pomysły mogą stać się punktem wyjścia do konkretnych działań.

Youth4Agri wchodzi w fazę realizacji - spotkanie inaugurujące w Conegliano

Youth4Agri wchodzi w fazę realizacji. Podczas spotkania inaugurującego, które odbyło się 28–29 września 2026 r. w Conegliano we Włoszech, partnerzy z Włoch, Słowenii, Węgier i Polski uzgodnili kolejne kroki związane z przygotowaniem międzynarodowych szkoleń i wsparcia przedsiębiorczości dla młodych ludzi, utworzeniem Forum Youth4Agri i modelu Ambasadorów Młodzieżowych oraz tworzeniem nowych możliwości aktywnego udziału młodzieży w kształtowaniu przyszłości rolnictwa w Europie Środkowej.

Spotkanie oznaczało przejście od planowania projektu do jego praktycznej realizacji. Partnerzy skoncentrowali się na tym, w jaki sposób Youth4Agri może połączyć potrzeby i perspektywę młodych ludzi ze zmianami zachodzącymi w rolnictwie – od cyfryzacji i nowych technologii po przedsiębiorczość, odporność na zmiany klimatu i zieloną transformację.

Od planów do praktycznych rozwiązań

W ramach Youth4Agri powstaną dwa główne rozwiązania ponadnarodowe, których celem będzie rozwijanie kompetencji i zwiększanie możliwości młodych ludzi zainteresowanych rolnictwem i rozwojem obszarów wiejskich.

Pierwsze z nich będzie dotyczyć szkoleń, zapewniających młodym ludziom wiedzę z zakresu rolnictwa, innowacji i nowych technologii. Program obejmie pięć modułów online, lekcje wideo, materiały edukacyjne, test oraz certyfikat.

Drugie rozwiązanie skoncentruje się na wsparciu przedsiębiorczości, łącząc rozwój kompetencji biznesowych, osobistych i networkingowych z coachingiem i mentoringiem. Celem będzie nie tylko przekazywanie wiedzy, ale również pomoc młodym ludziom w rozwijaniu pomysłów, budowaniu sieci kontaktów i wzmacnianiu umiejętności wykorzystywania nowych możliwości zawodowych i biznesowych.

Oba rozwiązania zostaną przetestowane w ramach działań pilotażowych i będą rozwijane z myślą o możliwości ich późniejszego wykorzystania w różnych regionach Europy Środkowej.

Forum tworzone wspólnie z młodymi ludźmi

Ważnym elementem projektu będzie Forum Youth4Agri – przestrzeń skupiająca młodych rolników, młodzież z obszarów wiejskich, studentów, przedsiębiorców oraz inne młode osoby zainteresowane rolnictwem i innowacjami na obszarach wiejskich.

Działania Forum będą koncentrować się wokół czterech powiązanych ze sobą obszarów:

Rolnictwo | Zielona i cyfrowa transformacja | Przedsiębiorczość | Zmiany klimatu

Młodzi ludzie nie będą jedynie uczestnikami Forum. Będą aktywnie włączeni w identyfikowanie wyzwań, dzielenie się doświadczeniami oraz współtworzenie rekomendacji i rozwiązań. Takie podejście ma sprawić, że działania projektu będą odpowiadały na ich rzeczywiste potrzeby i uwzględniały ich perspektywę.

Projekt zakłada również stworzenie modelu Ambasadorów Młodzieżowych. Ich rolą będzie słuchanie głosu młodych ludzi, łączenie ich z działaniami projektu, współtworzenie inicjatyw oraz rozpowszechnianie informacji i rezultatów Youth4Agri w swoich środowiskach.

Pierwszy międzynarodowy Youth4Agri Round Table zaplanowano na grudzień 2026 r. Spotkanie będzie poświęcone potrzebom i wyzwaniom młodych ludzi. Uzupełnieniem działań ponadnarodowych będą lokalne Round Tables, umożliwiające stałą wymianę pomiędzy młodzieżą, partnerami projektu i Forum Youth4Agri.

Rolnictwo się zmienia – wraz z nim zmieniają się potrzebne kompetencje

Spotkanie w Conegliano pozwoliło również osadzić działania Youth4Agri w szerszym kontekście zmian zachodzących we współczesnym rolnictwie.

Rozmowy dotyczyły m.in. rolnictwa i uprawy winorośli precyzyjnej, sztucznej inteligencji i przetwarzania danych, robotyki, nawadniania i gospodarowania wodą, zdrowia gleby oraz odporności na zmiany klimatu.

Przykłady te pokazały, jak rozwój technologiczny i wyzwania środowiskowe zmieniają zarówno sposób prowadzenia produkcji rolnej, jak i kompetencje potrzebne w tym sektorze. Dla Youth4Agri transformacja ta stanowi możliwość połączenia młodych ludzi z nową wiedzą, technologiami i nowymi formami przedsiębiorczości.

Projekt nie ogranicza się jednak do kompetencji technicznych. Równie istotne będą współpraca, networking, inicjatywa oraz umiejętność rozwijania i prezentowania własnych pomysłów – kompetencje potrzebne młodym ludziom, aby mogli aktywnie uczestniczyć w przyszłym rozwoju obszarów wiejskich.

Co dalej w Youth4Agri?

Po spotkaniu w Conegliano partnerzy przechodzą do praktycznej realizacji kluczowych działań projektu.

W najbliższych miesiącach prace skoncentrują się na uruchomieniu Forum Youth4Agri, rozwijaniu modelu Ambasadorów Młodzieżowych, rekrutacji młodych uczestników oraz przygotowaniu pierwszego międzynarodowego Round Table. Równolegle partnerzy będą pracować nad rozwiązaniami szkoleniowymi i dotyczącymi przedsiębiorczości, które następnie zostaną przetestowane w ramach działań pilotażowych.

Łącząc rozwój kompetencji, przedsiębiorczość, innowacje i bezpośrednie zaangażowanie młodzieży, Youth4Agri ma stworzyć rozwiązania możliwe do wykorzystania w różnych częściach Europy Środkowej oraz wzmacniać rolę młodych ludzi w transformacji rolnictwa i obszarów wiejskich.

Śledź Youth4Agri, aby być na bieżąco z informacjami o szkoleniach, działaniach Forum Youth4Agri, spotkaniach Round Table oraz możliwościach zaangażowania się młodych ludzi w projekt.

„Niniejsza publikacja została opracowana w ramach projektu Youth4Agri – Transnational Youth Skills for Agriculture twin transition, nr CE0401400, wspieranego przez Program Interreg CENTRAL EUROPE i współfinansowanego przez Unię Europejską. Za jej treść wyłączną odpowiedzialność ponoszą autorzy i partnerstwo projektu. Treść publikacji nie musi odzwierciedlać poglądów ani stanowiska Programu Interreg CENTRAL EUROPE, jego organów ani Unii Europejskiej. Ani instytucje Programu, ani Unia Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystania informacji zawartych w niniejszej publikacji.”

Circular MuSe w Kalmarze - partnerzy planują kolejne działania, samorządowcy poznają rozwiązania w praktyce

Drugi dzień Circular MuSe Study Trip & All-partner Meeting w Kalmarze połączył pracę partnerów nad kolejnymi etapami projektu z wizytami studyjnymi skierowanymi do przedstawicieli samorządów. Partnerzy skupili się m.in. na przygotowaniu szkoleń i mentoringu, rozwoju Circular MuSe Knowledge Hub oraz wykorzystaniu rezultatów projektu po jego zakończeniu. Część studyjna pozwoliła natomiast poznać rozwiązania związane z oczyszczaniem i ponownym wykorzystaniem wody.

30 września w Kalmarze kontynuowano dwudniowe spotkanie projektu Circular MuSe. Program został przygotowany tak, aby równolegle umożliwić partnerom pracę nad dalszą realizacją projektu, a uczestnikom wizyty studyjnej – w tym przedstawicielom gmin członkowskich Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk - poznawanie szwedzkich doświadczeń i rozwiązań, które mogą być interesujące z perspektywy samorządów.

Kolejne etapy Circular MuSe

Podczas All-partner Meeting partnerzy przedstawili krótkie podsumowania działań i osiągnięć od ostatniego wspólnego spotkania w Wejherowie. Następnie skoncentrowali się na zaplanowaniu kolejnych etapów projektu.

Jednym z głównych tematów było przygotowanie szkoleń w Danii, Polsce i Szwecji oraz mentoringu na Litwie. Rozmowy dotyczyły konkretnych terminów, sposobu rekrutacji przedstawicieli samorządów i przedsiębiorstw, form i metod prowadzenia zajęć, czasu trwania poszczególnych modułów oraz doboru trenerów i niezbędnych zasobów.

Rozwój Circular MuSe Knowledge Hub

Ważnym elementem spotkania była również dalsza praca nad Circular MuSe Knowledge Hub oraz portfolio przykładów cyrkularnych usług komunalnych przeznaczonych przede wszystkim dla mniejszych miast i obszarów wiejskich.

Partnerzy analizowali zgromadzone już przykłady dobrych praktyk, wskazywali brakujące obszary tematyczne oraz zastanawiali się, które rozwiązania mogą zostać wykorzystane podczas przyszłych wizyt studyjnych i szkoleń. Omawiano również przykłady szczególnie interesujące z punktu widzenia komunikacji i upowszechniania rezultatów projektu.

Co pozostanie po zakończeniu projektu?

Osobną część rozmów poświęcono wykorzystaniu rezultatów Circular MuSe po zakończeniu realizacji projektu. Partnerzy omówili wymagania programu finansującego, pierwsze koncepcje dotyczące dalszego wykorzystania wypracowanych efektów, a także najbliższe zadania i kolejne spotkania.

To istotny element Circular MuSe, którego działania mają nie tylko służyć wymianie doświadczeń pomiędzy partnerami, ale również dostarczać wiedzy i przykładów możliwych do wykorzystania przez samorządy oraz lokalnych dostawców usług komunalnych.

Rozwiązania dla samorządów w praktyce

Równolegle ważną częścią drugiego dnia były wizyty studyjne. Dla uczestniczących w wyjeździe przedstawicieli samorządów była to możliwość bezpośredniego poznania rozwiązań stosowanych w Kalmarze i rozmowy o doświadczeniach związanych z ich wdrażaniem.

Jednym z prezentowanych rozwiązań był mobilny, kontenerowy system dezynfekcji ścieków, pozwalający na odzysk wody i jej ponowne wykorzystanie m.in. do nawadniania terenów zielonych oraz boisk sportowych. Podczas wizyty przedstawiono doświadczenia związane z wdrożeniem i eksploatacją systemu, możliwe kolejne zastosowania oraz wnioski i rekomendacje wynikające z jego funkcjonowania.

Program wizyty studyjnej obejmował również Kalmarsundsverket – powstający w Kalmarze zakład nowej generacji związany z oczyszczaniem i odzyskiem ścieków. Zgodnie z założeniami obiekt ma ograniczać emisję azotu i fosforu, umożliwiać oczyszczenie do 80% wody w celu jej ponownego wykorzystania, a także wytwarzać wysokiej jakości polepszacz gleby oraz biogaz wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ciepła.

Wiedza, którą można wykorzystać lokalnie

Drugi dzień w Kalmarze miał więc dwa uzupełniające się wymiary. Partnerzy Circular MuSe pracowali nad kolejnymi etapami projektu, szkoleniami, bazą wiedzy i trwałością rezultatów, natomiast przedstawiciele samorządów mogli bezpośrednio poznawać rozwiązania związane z gospodarką cyrkularną i ponownym wykorzystaniem zasobów.

Spotkanie zakończyła wspólna wymiana wniosków z wizyty studyjnej, dotycząca zdobytych doświadczeń, możliwości wdrażania cyrkularnych praktyk komunalnych oraz dalszych działań w ramach Circular MuSe.

Circular MuSe w Kalmarze - gospodarka cyrkularna w praktyce

Przedstawiciele partnerów projektu Circular MuSe oraz gmin członkowskich STG ERB uczestniczyli 29 września w pierwszym dniu wizyty studyjnej w Kalmarze w Szwecji. Spotkanie było poświęcone praktycznym rozwiązaniom gospodarki o obiegu zamkniętym stosowanym w usługach komunalnych – od ponownego wykorzystania materiałów i przedmiotów po odzysk i zagospodarowanie osadów.

Pierwszy dzień Circular MuSe Study Trip & All-partner Meeting, organizowanego w dniach 29–30 września 2026r., pozwolił uczestnikom zobaczyć, w jaki sposób rozwiązania cyrkularne są wdrażane na poziomie miasta i lokalnych usług publicznych.

Gospodarka cyrkularna na poziomie miasta

Program rozpoczęła prezentacja podejścia Kalmar Municipality do gospodarki cyrkularnej. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim rozwiązań, które mogą być stosowane przez samorządy i lokalnych dostawców usług komunalnych. Ważnym elementem spotkania była wymiana doświadczeń i możliwość bezpośredniej rozmowy o praktycznych aspektach funkcjonowania takich usług.

W wizycie uczestniczyli również przedstawiciele gmin członkowskich Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk. Dzięki temu prezentowane w Szwecji rozwiązania mogły być analizowane również pod kątem możliwości ich wykorzystania i adaptacji w polskich samorządach.

Od używanych materiałów po sprzęt sportowy

Kolejna część dnia została poświęcona konkretnym przykładom usług cyrkularnych dostępnych dla mieszkańców i lokalnych przedsiębiorstw.

Uczestnicy odwiedzili Återbruket – komunalny punkt zajmujący się zbieraniem i ponowną sprzedażą używanych materiałów budowlanych, drzwi, okien oraz mebli przeznaczonych zarówno do użytku prywatnego, jak i biurowego.

Kolejnym przykładem był Fritidsbanken, działający na zasadzie „banku czasu wolnego”. Mieszkańcy mogą tam bezpłatnie wypożyczyć sprzęt sportowy i rekreacyjny na okres do 14 dni.

W programie znalazła się również wizyta w VIKAB – należącym do miasta warsztacie świadczącym dostosowane do potrzeb przedsiębiorstw usługi, takie jak odnawianie odzieży roboczej czy naprawa mebli, ze szczególnym uwzględnieniem społecznej odpowiedzialności biznesu.

Osady jako zasób

Drugim ważnym obszarem pierwszego dnia było usuwanie i ponowne wykorzystanie osadów w gospodarce komunalnej.

Podczas wizyty nad zatoką Malmfjärden uczestnicy poznali technologię usuwania osadów przy niskim przepływie, rozwiązania służące ich półpasywnemu odwadnianiu oraz przykłady możliwości ich ponownego wykorzystania.

Wizyta studyjna objęła także zbiorniki sedymentacyjne Skogstorp i Kalmar Dämme. Omawiano tam m.in. czynniki wpływające na częstotliwość usuwania osadów oraz ich potencjał do dalszego zagospodarowania.

Ostatnim z prezentowanych przykładów były doświadczenia prowadzone w Skogsby na Olandii, dotyczące doboru roślin oraz wykorzystania mieszanek gleby i osadów w uprawie.

Pierwszy dzień wizyty pokazał szerokie podejście do gospodarki cyrkularnej – od wydłużania życia produktów i ponownego wykorzystania materiałów po odzyskiwanie zasobów powstających w ramach gospodarki komunalnej. Dla przedstawicieli samorządów była to również okazja do poznania rozwiązań, które mogą stanowić inspirację dla rozwoju bardziej cyrkularnych usług na poziomie lokalnym.

55 Walne Zebranie Członków STG ERB w formule nadzwyczajnej - doświadczenia, przyszłość i nowe formy współpracy

Nursecoast II, przyszłość współpracy samorządowej, przygotowania do 30-lecia Stowarzyszenia oraz nowe podejście do angażowania młodzieży – wokół tych tematów koncentrowało się 55. Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk w formule nadzwyczajnej, które 22 września 2026 r. odbyło się w Mierkach koło Olsztynka.

Spotkanie zostało pomyślane nie tylko jako formalne wydarzenie Stowarzyszenia, ale przede wszystkim jako przestrzeń do rozmowy o tym, co już udało się osiągnąć, i o tym, jak doświadczenia ostatnich lat mogą przełożyć się na kolejne wspólne przedsięwzięcia. Dwudniowa agenda połączyła więc kwestie projektowe i organizacyjne z wymianą doświadczeń, planowaniem przyszłych działań oraz poznawaniem nowych metod współpracy.

Nursecoast II – od doświadczeń do kolejnych projektów

Pierwszym i jednym z najważniejszych punktów spotkania była prezentacja rezultatów projektu Nursecoast II, którego punktem wyjścia był konkretny problem: sezonowa presja turystyki na systemy oczyszczania ścieków. W miejscowościach turystycznych liczba mieszkańców w sezonie potrafi wielokrotnie wzrosnąć, podczas gdy infrastruktura pozostaje dostosowana przede wszystkim do stałej liczby mieszkańców.

Projekt odpowiadał na to wyzwanie poprzez sześć inwestycji pilotażowych w Danii, Polsce, na Łotwie i w Finlandii, testujących różne sposoby dostosowania technologii do zmiennych, sezonowych warunków. Wśród nich znalazły się m.in. rozwiązania hydrofitowe, napowietrzanie nanopęcherzykami, monitoring i zdalne zarządzanie czy wykorzystanie oczyszczonych ścieków do nawadniania..
Wspólny wniosek z pilotaży jest istotny również z punktu widzenia samorządów: nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania dla sezonowych oczyszczalni. Reakcja technologiczna powinna zależeć od momentu, skali i czasu trwania szczytowego obciążenia – poza sezonem ważniejsze mogą być energooszczędność, stabilność i automatyzacja, natomiast w szczycie sezonu intensyfikacja procesu, buforowanie i monitoring. Jak podkreślono w prezentacji rezultatów, odporność systemu na sezonowe wahania jest w takim samym stopniu kwestią odpowiedniego sterowania i projektowania, jak dostępnych zasobów.

Przedstawione rezultaty i rekomendacje miały więc pokazać nie tylko to, co zostało wypracowane w projekcie, ale przede wszystkim jak tę wiedzę przenieść dalej. Nursecoast II dostarczył nie tylko wyników pilotaży i dobrych praktyk, lecz także doświadczeń dotyczących ich oceny, transferu i możliwości zastosowania w innych miejscach. To właśnie ta wiedza stała się punktem wyjścia do rozmowy o kolejnych przedsięwzięciach Euroregionu Bałtyk – szczególnie tych związanych z zieloną transformacją i szukaniem rozwiązań odpowiadających na realne, lokalne wyzwania.

30 lat Stowarzyszenia – jubileusz jako początek kolejnego rozdziału

Kolejnym ważnym punktem obrad były przygotowania do 30-lecia Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk, którego obchody planowane są na 2027 rok.

Nie chodzi jednak wyłącznie o organizację jubileuszowych wydarzeń. Uczestnicy spotkania zostali zaproszeni do wspólnego tworzenia koncepcji obchodów, a przede wszystkim do zastanowienia się, jak wykorzystać jubileusz jako impuls do wyznaczenia nowych kierunków współpracy.

Dlatego w centrum tej części spotkania znalazła się ko-kreacja – wspólne projektowanie przyszłych działań. Rozmawiano o tym, jakie wydarzenia powinny znaleźć się w jubileuszowym kalendarzu, jak zaangażować członków Stowarzyszenia i partnerów oraz jakie inicjatywy powinny stać się ważne w 2027 roku.

30-lecie ma być więc czymś więcej niż podsumowaniem dotychczasowej historii. Ma stać się okazją do spojrzenia w przyszłość i odpowiedzi na pytanie, jakiej współpracy samorządowej potrzebuje Euroregion Bałtyk w kolejnych latach.

D-effect i YDF – demokracja poprzez udział i wspólne działanie

Ostatnim ważnym akcentem pierwszego dnia było wprowadzenie do metody YDF – Młodzieżowych Festiwali Demokracji, realizowanej w ramach projektu D-effect.

Uczestnicy poznali założenia metody, która opiera się na współtworzeniu, dialogu i aktywnym zaangażowaniu uczestników. Jej ważnym elementem jest odejście od modelu, w którym młodzi ludzie są jedynie odbiorcami przygotowanych dla nich działań. Zamiast tego stają się częścią procesu – uczestniczą w rozmowie, współtworzą wydarzenia i mają możliwość wnoszenia własnych pomysłów i perspektyw.

To podejście dobrze wpisuje się w szerszą rozmowę o przyszłości współpracy lokalnej. Samorząd nie działa przecież w oderwaniu od mieszkańców. Włączanie różnych grup, słuchanie ich potrzeb i tworzenie przestrzeni do wspólnego działania może być sposobem na budowanie bardziej aktywnych lokalnych społeczności.

Właśnie dlatego prezentacja YDF nie była jedynie teoretycznym elementem programu. Już następnego dnia, 23 września, uczestnicy mogli zobaczyć tę metodę w praktyce podczas wizyty studyjnej w Olsztynku.

YDF w praktyce – wizyta studyjna w Olsztynku

Drugi dzień spotkania przeniósł uczestników z sali obrad do przestrzeni, w której można było zobaczyć efekty pracy metodą YDF.

Wizyta studyjna rozpoczęła się udziałem w Międzynarodowym Festiwalu Demokratycznym w Olsztynku, którego oficjalne otwarcie połączono z panelem poświęconym młodzieżowej samorządności.

Następnie uczestnicy poznawali lokalne inicjatywy i dobre praktyki związane z projektem D-effect. Program obejmował warsztaty prowadzone w kilku ścieżkach tematycznych, w tym działania związane z drukiem 3D, rękodziełem czy aktywnością Kół Gospodyń Wiejskich.

Kolejne punkty wizyty pokazywały, że rozmowa o demokracji i aktywności obywatelskiej może wykraczać daleko poza tradycyjne spotkanie czy debatę. W programie znalazła się również wizyta w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej i bezpłatnej poradni psychologicznej dla młodzieży, a także przejście przez Olsztynek i wspólne warsztaty zielarskie w Muzeum Budownictwa Ludowego.

Dzięki temu drugi dzień stanowił naturalne dopełnienie pierwszego: 22 września uczestnicy poznali założenia metody YDF, a 23 września mogli zobaczyć, jak idee dialogu, współtworzenia i aktywnego uczestnictwa przekładają się na konkretne działania lokalne.

Od doświadczeń do przyszłości

Dwudniowe spotkanie w Mierkach i Olsztynku połączyło kilka perspektyw – doświadczenia projektowe, planowanie kolejnych przedsięwzięć, przygotowania do 30-lecia Stowarzyszenia oraz poszukiwanie nowych sposobów angażowania mieszkańców i młodzieży.

Wspólnym mianownikiem wszystkich tych tematów była współpraca. Ta oparta na doświadczeniu zdobytym przy realizacji projektów, ta potrzebna do przygotowania kolejnych inicjatyw oraz ta, która wymaga otwartości na nowe pomysły i nowe grupy uczestników.

55 (Nadzwyczajne) Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Bałtyk było więc nie tylko spotkaniem dotyczącym bieżących spraw. Stało się także okazją do spojrzenia w przyszłość – od kolejnych projektów i zielonej transformacji, przez jubileusz 30-lecia, aż po współpracę z młodym pokoleniem i nowe sposoby budowania aktywnych społeczności lokalnych

Projekt SCONE – od zdobywania wiedzy do szukania własnych rozwiązań. Ostatni dzień Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next”

Współpraca, kreatywne myślenie i poszukiwanie własnych rozwiązań dla wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem były głównymi elementami ostatniego dnia Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next” w Danii. Młodzież z Polski, Danii, Litwy i Niemiec pracowała nad konkretnymi zagadnieniami dotyczącymi jakości wody, domu z konopi oraz produkcji ryb, a wypracowane pomysły prezentowała na wspólnym forum.

Od zdobywania wiedzy do własnych rozwiązań

Ostatni dzień międzynarodowego obozu młodzieżowego, organizowanego w ramach projektu SCONE – Sustainability Cooperation Network in the South Baltic, miał inny charakter niż wcześniejsze etapy wydarzenia. Po dniach poświęconych poznawaniu konkretnych przykładów działań środowiskowych, wizytom studyjnym oraz pracy w terenie przyszedł czas na wykorzystanie zdobytej wiedzy w praktyce.

Program skoncentrował się na współpracy, kreatywnym myśleniu i samodzielnym poszukiwaniu odpowiedzi na konkretne wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem. Uczestnicy pracowali w międzynarodowych grupach, dzięki czemu mogli łączyć różne doświadczenia, punkty widzenia i pomysły.

W ten sposób ostatni dzień stanowił naturalne rozwinięcie wcześniejszych działań Sustainability Camp – od obserwacji i zdobywania wiedzy do tworzenia własnych propozycji rozwiązań.

Nauka poprzez współpracę i rozwiązywanie problemów

Jednym z elementów programu był cyfrowy escape room, który wprowadził uczestników w pracę opartą na wspólnym rozwiązywaniu zadań. Interaktywna forma wymagała współpracy, wymiany informacji i szukania odpowiedzi w zespole.

Kolejna część dnia była już bezpośrednio związana z konkretnymi zagadnieniami środowiskowymi. Młodzież pracowała nad trzema tematami: jakością wody, domem z konopi oraz produkcją ryb. Każde z tych zagadnień pozwalało spojrzeć na zrównoważony rozwój z innej perspektywy i zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami.

Zadaniem uczestników nie było jedynie omówienie problemów. Grupy miały wspólnie przeanalizować wybrane zagadnienia, wypracować własne propozycje, a następnie przedstawić efekty swojej pracy pozostałym uczestnikom.

Od pomysłu do finałowej prezentacji

Ważnym elementem pracy była prezentacja przygotowanych rozwiązań. Uczestnicy przedstawiali rezultaty pracy swoich zespołów, uzasadniali przyjęte podejście i dzielili się pomysłami z pozostałymi grupami.

Spośród przygotowanych propozycji wybrane zostały najlepsze rozwiązania, które następnie zaprezentowano podczas finałowej prezentacji Sustainability Camp. Dzięki temu ostatni etap obozu nie ograniczał się do podsumowania zdobytej wiedzy – młodzież miała możliwość wykorzystania jej do samodzielnego mierzenia się z konkretnymi wyzwaniami.

Był to również praktyczny przykład tego, jak praca zespołowa i łączenie różnych perspektyw mogą prowadzić do powstawania nowych pomysłów dotyczących środowiska i odpowiedzialnego gospodarowania zasobami.

Trzy dni różnych doświadczeń

Ostatni dzień był również okazją do ewaluacji całego Sustainability Camp i spojrzenia na doświadczenia zdobyte podczas trzydniowego wydarzenia.

Program obozu łączył różne formy edukacji – warsztaty, zajęcia terenowe, wizyty studyjne, obserwacje środowiskowe oraz pracę problemową. Młodzież poznawała zagadnienia związane m.in. z ochroną zasobów wodnych, bioróżnorodnością, adaptacją do zmian klimatu, gospodarką o obiegu zamkniętym oraz gospodarowaniem odpadami.

Wizyty i zajęcia realizowane w Danii pozwoliły uczestnikom zobaczyć, w jaki sposób zagadnienia omawiane podczas warsztatów funkcjonują w rzeczywistym otoczeniu. Ostatniego dnia perspektywa została odwrócona – zamiast poznawać gotowe przykłady, młodzi ludzie sami zostali postawieni przed zadaniem zaproponowania możliwych rozwiązań.

Międzynarodowa współpraca młodzieży

Istotnym elementem Sustainability Camp była jego międzynarodowa formuła. W wydarzeniu uczestniczyła młodzież z Polski, Danii, Litwy i Niemiec, a znaczna część programu opierała się na wspólnej pracy i wymianie doświadczeń.

Praca w międzynarodowych zespołach pozwalała uczestnikom poznawać różne perspektywy i sposoby myślenia o podobnych wyzwaniach. Była również okazją do rozwijania umiejętności współpracy, komunikacji oraz wspólnego podejmowania decyzji.

Sustainability Camp „Water is Life: Shape What’s Next” zakończył się więc nie tylko podsumowaniem trzech dni zdobywania wiedzy, ale przede wszystkim próbą wykorzystania jej w praktyce. Od pierwszych zajęć i wizyt studyjnych, przez obserwacje środowiskowe, aż po finałową pracę nad własnymi rozwiązaniami – uczestnicy stopniowo przechodzili od poznawania zagadnień zrównoważonego rozwoju do aktywnego poszukiwania odpowiedzi na związane z nimi wyzwania.

W polskiej grupie uczestniczyła młodzież z Zespołu Szkół Technicznych w Elblągu, II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Kazimierza Jagiellończyka w Elblągu oraz VI Liceum Ogólnokształcącego w ZSO nr 6 w Gdańsku.

Projekt SCONE - od ochrony zasobów wodnych po gospodarkę o obiegu zamkniętym. Drugi dzień Sustainability Camp w Roskilde

Ochrona zasobów wodnych, gospodarka o obiegu zamkniętym i adaptacja do zmian klimatu były głównymi tematami drugiego dnia międzynarodowego Sustainability Camp „Water is Life – Shape What’s Next!” w Danii. W Roskilde młodzież z Polski, Litwy, Niemiec i Danii uczestniczyła w zajęciach terenowych i wizytach studyjnych, poznając praktyczne rozwiązania w zakresie gospodarowania zasobami naturalnymi i odpadami oraz prowadząc obserwacje środowiskowe.

Zrównoważony rozwój w praktyce

Drugi dzień międzynarodowego obozu młodzieżowego organizowanego w ramach projektu SCONE – Sustainability Cooperation Network in the South Baltic odbył się w Roskilde. Program został oparty na pracy w grupach tematycznych, dzięki czemu uczestnicy mogli przyjrzeć się różnym aspektom zrównoważonego rozwoju – od ochrony zasobów wodnych i środowiska po gospodarkę o obiegu zamkniętym i adaptację do zmian klimatu.

Zajęcia pozwoliły młodzieży poznać praktyczne sposoby gospodarowania zasobami naturalnymi i odpadami, a także prowadzić własne obserwacje i analizować zależności pomiędzy działalnością człowieka a środowiskiem.

Od odpadów do energii

Jedna z grup poznawała naturalne źródła i zasoby wodne Roskilde, a także odwiedziła ARGO i Energy Tower. Uczestnicy zapoznali się tam z funkcjonowaniem instalacji termicznego przekształcania odpadów.

Odpady nienadające się do recyklingu są wykorzystywane w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła sieciowego. Wizyta pozwoliła młodzieży zobaczyć w praktyce rozwiązania związane z zagospodarowaniem odpadów komunalnych, odzyskiem energii oraz ograniczaniem ilości odpadów kierowanych na składowiska.

Badania środowiskowe fiordu Roskilde

Kolejna grupa prowadziła badania środowiskowe fiordu Roskilde, łącząc obserwacje przyrodnicze z zajęciami terenowymi. Uczestnicy mogli bezpośrednio przyjrzeć się lokalnemu środowisku wodnemu i wykorzystać zdobywaną wiedzę podczas pracy w terenie.

Była to okazja do lepszego zrozumienia znaczenia ekosystemów wodnych oraz wpływu działalności człowieka na ich funkcjonowanie.

Człowiek i klimat – spojrzenie w przeszłość

Inna grupa odwiedziła Land of Legends w Lejre, gdzie młodzież poznawała życie w epoce żelaza oraz historyczne sposoby przystosowywania się człowieka do warunków środowiskowych i klimatycznych.

Ta część programu pozwoliła spojrzeć na zagadnienie adaptacji z innej perspektywy i zobaczyć, w jaki sposób ludzie na przestrzeni dziejów wykorzystywali dostępne zasoby i dostosowywali swoje życie do otaczającego środowiska.

Wspólne doświadczenia i międzynarodowa integracja

Drugi dzień Sustainability Camp zakończył się wspólnym podsumowaniem zdobytych doświadczeń. Uczestnicy mieli możliwość wymiany spostrzeżeń wynikających z pracy poszczególnych grup i spojrzenia na temat zrównoważonego rozwoju z kilku różnych perspektyw.

Na zakończenie odbyło się również integracyjne ognisko, które stworzyło przestrzeń do nieformalnych rozmów i budowania relacji między młodymi ludźmi z krajów regionu Południowego Bałtyku.